منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٥٧
اگر لفظ (هَمَّ) در ناحيه زليخا به معنى تصميم بر زدن است طبعاً، در جانب يوسف نيز به حكم وحدت سياق به همان معنى خواهد بود.
برخى از نويسندگان معاصر پس از نقل اين مطلب از صاحب «المنار» به تأييد آن برخاسته و مى گويد: در آيه قبل [١]از (وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ) تمام مراحل كه ممكن است همسر عزيز براى جلب موافقت يوسف طى كند، ذكر شده است; حتى صريحاً به او گفته كه «هيت لك: زود باش!» و اين آخرين فعاليتى بود كه بانوى مصر براى كام گرفتن از يوسف مى توانست انجام دهد، در اين صورت اگر بگوييم (وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ) ، به معنى عزم، بر كام گرفتن است، جز تكرار بى فايده چيز ديگرى نخواهد بود.[٢]
پاسخ: هَمَّ در لغت عرب به معنى «عزم و تصميم» است واينكه متعلق عزم و اراده چيست، بايد آن را از قراين به دست آورد و در آيه مورد بحث قرينه اى وجود ندارد كه مقصود تصميم بر «ضرب» است.
تأييدى كه نويسنده معاصر براى گفتار «المنار» آورده است در صورتى موجه است كه تكرار موضوع بى فايده باشد ولى اگر تكرار مطلب سابق، مقدمه براى بيان مطلب ديگر باشد، در اين صورت تكرار بى فايده نبوده، بلكه مستحسن و زيبا خواهد بود.
[١] يعنى آيه:(وراودته التى هو فى بيتها عن نفسه وغلقت الأبواب وقالت هيت لك) :« آن زن كه يوسف در خانه او زندگى مى كرد از او تمناى كام كرد و درها را بست و گفت: به سوى كارى كه آماده است بشتاب».
همان طور كه ملاحظه مى فرماييد اين جملات بيانگر همه نوع تصميم همسر عزيز بر انجام كارى است ديگر جهتى ندارد كه دو مرتبه تصميم بر انجام آن كار گرفته شود.
[٢] جمال انسانيت، ص ٧٩.