منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٧
نظر گفتار و رفتار استقامت واستوارى مى بخشد يك عامل خارجى است به نام «روح القدس» و محدّث بزرگوار شيعه مرحوم كلينى در كتاب «حجت» بابى تحت عنوان «روحى كه آنان (امامان) را از لغزش حفظ مى كند» دارد، مضمون روايات به صورت ظاهر حاكى است كه «روح» نيرومندتر از جبرئيل است كه با رسول گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم)بوده و پس از درگذشت وى با امامان مى باشد و درستى و استوارى آنان در قول و فعل در پرتو وجود اين روح است.
در ح[١]الى كه از روايات باب ياد شده استفاده مى شود كه عامل عصمت يك عامل خارجى است به نام «روح» كه با پيامبر بوده و پس از آن با ائمه مى باشد ولى از روايات ديگر[٢] استفاده مى شود كه اين روح جدا از ذات و شخصيت آنان نيست، و يك نوع كمال نفسانى است كه در ذات آنان پديد مى آيد; زيرا امام در تفسير آيه :(...السّابِقُونَ السّابِقُونَ*أُولئِكَ المُقَرَّبُونَ)[٣]يادآور مى شود كه مقصود از سابقان، رسولان خدا و بندگان مخصوص او هستند، در آنها پنج روح به شرح ياد شده در زير وجود دارد و آنان به وسيله آنها مؤيد مى باشند.
«جَعَلَ فِيهِمْ خَمْسَةَ أَرْواح: ١. أَيَّدَهُمْ بِرُوحِ القُدُسِ فَبِهِ عَرَفُوا الأَشْياءَ، ٢. وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحِ الإِيمانِ ، فَبِهِ خافُوا اللّهَ عَزَّوجَلَّ، ٣. وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحِ القُوَّةِ فَبِهِ قَدَرُوا عَلى طاعَةِ اللّهِ، ٤. وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحِ الشَّهْوَةِ فَبِهِ اشْتَهَوْا طاعَةَ اللّهِ عَزَّوجلَّ وَكَرِهُوا مَعْصِيَتَهُ، ٥. وَجَعَلَ فِيهِمْ رُوحَ الْمَدْرَج الَّذِى بِهِ يَذْهَبُ النّاسُ وَيَجيؤُونَ».[٤]
[١] كافى، ج١، كتاب حجت، باب «الروح الّتى يسدد اللّه به الأئمّة (عليهم السلام)» ، ص ٢٧٣.
[٢] باب ذكر الأرواح التى في الأئمة (عليهم السلام) ، ص ٢٧١.
[٣] واقعه/١٠ـ١١.
[٤] كافى، ج١، ص ٢٧٢، چاپ دار الكتب اسلاميه.