منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٩٠
پاسخ: از آنجا كه موضوع بحث، تمام پيامبران و رسولان الهى است چنانكه مى فرمايد: «من رسول و لا نبى» طبعاً مقصود آيات قرآنى نيست، بلكه مقصود دلايل هدايت و علايم حقانيت وبرنامه هاى سعادت آفرين پيامبران كه همگى نشانه هاى خدا محسوب مى شوند، مى باشد.
٢. مرجع ضمير در جمله (فَيُؤْمِنُوا به) چيست؟
پاسخ:ضمير در لفظ «به »«مُتَمَنّا» (آرزو شده) كه جمله «إذا تمنّى» بر آن گواهى مى دهد. بر مى گردد و هرگز دليل ندارد كه مرجع ضمير قرآن باشد.
٣. برخى از مفسران[١] شأن نزولى پيرامون اين آيه نقل مى كنند و آن اينكه پيامبر در مسجد الحرام سوره «النجم» را تلاوت مى كرد وقتى به آيه هاى : (أَفَرأَيْتُمُ الْلاّتَ وَالعُزّى*وَمَناةَ الثّالِثَةَ الأُخْرى) رسيد ناگهان شيطان بر زبان او جمله هاى : «تِلْكَ الْغَرانيقُ العُلى وَإِنَّ شَفاعَتَهُنَّ تُرْتَجى» را جارى ساخت و مشركان از اين جريان كه پيامبر خدايان آنان را به خوبى ياد كرده است، خوشحال شدند آنگاه پيامبر پس از دو جمله به تلاوت آيات بعدى ادامه داد يعنى آيات: (أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الأُنْثى* تِلْكَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِيزى* إِنْ هىَ إِلاّأَسماءٌ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَآباؤكُمْ ما أَنْزَل اللّهُ بها مِنْ سُلْطان...)را تا آخر سوره كه آيه سجده است (فَاسْجُدوا للّهِ وَاعْبُدُوا) تلاوت كرد و خود و مسلمانان و مشركان همگى به سجده افتادند و بسيار خوشحال بودند كه پيامبر از خدايان آنها به نيكى ياد كرده است، در اين موقع جبرئيل نازل گرديد و پيامبر را از جريان آگاه ساخت و گفت: اين جمله ها را كه گفتى وحى الهى نبوده و من آنها را نياورده ام و در اين مورد آيات سه گانه مورد بحث نازل شد. آيا اين شأن نزول صحت دارد؟
[١] تفسير طبرى،١٧/ ١٣١; الدر المنثور، ٤/ ٣٦٧و مجمع البيان،٤/٩١.