منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٠
مردم در صورتى روشن مى گردد كه به توضيح جمله (فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَداً) بپردازيم .
شكى نيست كه فاعل (يَسْلُكُ) همان خدا است(به قرينه (اِرْتَضى) كه مقصود از آن خدا است) اكنون بايد ديد مقصود از (بَيْنَ يَدَيْهِ) (پيش رو) و (مِن خَلْفِهِ) (پشت سر) چيست؟
جمله هاى (مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ) (پيش رو و پشت سر) مى رساند كه خدا رسول خود را از پيش رو و پشت سر با گماردن «راصدها» و «مراقب ها» حفاظت وصيانت مى كند و نمى گذارد به وحى الهى و رسالتى كه پيامبران بر عهده دارند، آسيبى وارد شود.
در تفسير اين دو جمله دو احتمال وجود دارد.
١. اين دو جمله كنايه از اين است كه مراقب ها اطراف قلب پيامبر را گرفته و از نفوذ عوامل مخرب، جلوگيرى مى كنند، نه فراموشى به آن راه پيدا مى كند و نه شياطين در آن تصرف مى كنند.
٢. ممكن است بگوييم: پيامبراز لحظه اى كه وحى الهى را اخذ مى كند تا لحظه اى كه به مردم ابلاغ مى كند دو حالت دارد:
از آن نظر كه متوجه مقام ربوبى است، حالات پيش رويى دارد و قرآن از آن با جمله (مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ)تعبير مى آورد و همگى مى دانيم كه اين لفظ در لغت عرب به معنى «پيش رو» است.
ولى آنگاه كه نبى وحى الهى را اخذ كرد، و متوجه ابلاغ رسالت گرديد، جريان معكوس مى شود رو به مردم و پشت به مقام اخذ وحى مى كند و قرآن از آن با لفظ (مِنْ خَلْفِهِ)تعبير آورده است.
و نتيجه آيه اين مى شود كه پيامبر در تمام حالات چه حالت اخذ وحى