منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٧
دانشمندان شيعه، پيامبران را معصوم از گناه و مصون از خطا پيش از بعثت و پس از آن دانسته و هرگز ميان كبيره وصغيره، عمد و سهو، پيش از بعثت و پس از آن، فرقى نگذارده اند.
تنها مرحوم شيخ مفيد، صغيره سهوى را كه حاكى از خفت طبع نباشد، براى پيامبران پيش ازبعثت تجويز كرده است.[١]
اگر اختلافى باشد در ميان دانشمندان اهل تسنن است و اختلاف آنان به گونه اى است كه نقل جزئيات مايه اطاله سخن است و به صورت فشرده مى توان گفت:
گروه «حشويه» صدور كبيره را پس از بعثت نيز تجويز مى كنند گروهى از محقّقان «اشاعره» صدور كباير و صغاير را كه حاكى از خفت طبع باشد، پس از بعثت ممنوع دانسته ولى صدور صغيره را پس از بعثت به طور سهو در صورتى كه حاكى ازخفت طبع نباشد، تجويز نموده اند.
گروه ديگرى از اشاعره و ابوهاشم از معتزله، صدور صغيره را عمداً و سهواً، مايه تنفر باشد يا نباشد، بلامانع دانسته اند.[٢]
قاضى عبدالجبار در كتاب خود «المغنى» عقيده معتزله را به گونه اى ديگر شرح داده است كه علاقمندان مى توانند به كتاب «المغنى» ج١٥، ص ٢٧٩ مراجعه فرمايند.
اينها نظريات دانشمندان درباره «عصمت» است; مهم اين است كه از داورى خرد و قرآن در اين مورد آگاه گرديم.
[١] اوائل المقالات، ص ٣ و اين نظر به نوعى از مقدس اردبيلى در تعليقات خود بر شرح تجريد قوشچى استفاده مى شود به صفحه ٤٦٤ مراجعه شود.
[٢] شرح تجريد قوشچى، ص ٤٦٤.