منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٠٩
«بنده ما ايوب را به خاطر بياور! آنگاه كه گفت شيطان مرا به رنج و عذاب افكنده است».
هر دو آيه از نظر مضمون به هم نزديكند گرچه در نحوه تعبير متفاوتند اكنون به توضيح هر سه لفظ مى پردازيم:
مقصود از ضرّ چيست؟
«ضَرّ» بر وزن «شَرّ» به معنى زيان درمقابل سود است قرآن مى فرمايد:
(قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسى نَفْعاً وَلا ضَرّاً إِلاّما شاءَ اللّهُ...) .[١]
«بگو من براى خويش سود و زيانى را مالك نيستم جز آنچه كه خدا بخواهد».
ولى«ضُرّ» بر وزن «حُرّ» به معنى «وضع بد» و «سوء حال» و«گرفتارى» و «ناهنجارى» است و آنجا كه انسان دچار فقر و تنگدستى و يا مرض و بيمارى مى گردد، لفظ دوم به كار مى رود[٢] قرآن مى فرمايد:
(وَإِذا مَسَّ الإِنْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِهِ أَوْ قاعِداً أَوْ قائِماً فَلَمّا كَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنا إِلى ضُرّ مَسَّهُ...) .[٣]
«هرگاه به انسان يك حالت ناگوارى رخ دهد، در همه احوال: خوابيده و نشسته و ايستاده، ما را مى خواند وقتى گرفتارى او را برطرف كرديم، (ما را فراموش مى كند) گويا او همان كس نبو دكه ما را براى رفع گرفتارى مى خواند».
بنابر اين جمله (مَسَّنِىَ الضُّرُّ) جز اين نمى رساند كه يك نوع گرفتارى و ناراحتى، او را فرا گرفته بود ولى اين نوع گرفتارى چه بوده است در مطلب دوم
[١] اعراف/١٨٨.
[٢] لسان العرب، ج٤، ماده «ضرّ».
[٣] يونس/١٢.