گروه مخطئه در تفسير آيه، جمله (وَهَمَّ بِها) را جمله كامل گرفته، و چنين مى گويند: يوسف نيز، بسان همسر عزيز، عزم و تصميم بر گناه گرفت ولى با اين تفاوت كه يوسف پس از عزم و تصميم بر گناه، «برهان رب» را ديد و با ديدن آن از انجام عمل منصرف گرديد وجواب «لَوْلا» در جمله (وَلَوْلا أَنْ رَاى بُرْهانَ رَبِّهِ) از نظر آنان محذوف است، و آن «لَفَعَلَوَاقْتَرب» مى باشد . بنابر اين تفسير، در اين آيه دو جمله كامل داريم:

١. (وَهَمَّ بِها) : «تصميم بر گناه گرفت».

٢. (وَلَوْلا أَنْ رَاى بُرْهانَ رَبِّهِ) : «لاقْتَرَفَ».

«اگر دليل پروردگار خود را نمى ديد (مرتكب گناه) مى شد».

بنابر اين ، جمله نخست حاكى از تصميم وعزم يوسف بر عمل بوده است كه بعداً به خاطر رؤيت برهان آن منصرف گرديد.[١]

پاسخ هاى طرفداران عصمت

طرفداران عصمت پيامبران، آيه را به گونه هاى ديگر تفسير كرده و نظريه ياد شده را رد مى كنند، اينك نظريات وپاسخ هاى آنان را در اين جا توضيح مى دهيم:

١. «هَمَّ» در جمله (وَهَمَّ بِها) به معنى «تصميم واراده» نيست تا با عصمت سازگار نباشد، بلكه مقصود خطور بر قلب انسانى است كه از اختيار

[١] اين نظريه را گروهى از مفسران مانند فخر رازى درمفاتيح الغيب، ج٥، ص ١٢٠; المنار، ج١٢، ص ٢٨، نقل كرده اند و افسانه هاى اسرائيلى نيز آن را تأييد مى كند و عجيب اين است كه رازى از واحدى در كتاب «البسيط» جمله اى از امام صادق (عليه السلام) نقل مى كند كه سخنان آن حضرت در تمام زندگى درباره پيامبران بر بى پايگى آن نقل گواهى مى دهد.