فردى كه سخن ناصح را در مسير زندگى، چه از نظر تحصيل و آموزش و يا از نظر كار و كسب و يا ازدواج و تشكيل خانواده گوش نكند و سرانجام با مشكلات سر درگمى روبرو گردد، ضالّ و گمراه شمرده مى شود، ولى هرگز در اين موارد مسأله معصيت خدا مطرح نيست.

آدم در يك محيط آرام و دور از هر نوع سختى و دشوارى زندگى مى كرد، ولى به خاطر بى توجهى به ارشادات الهى، از آن زندگى سعادتمندانه، به زندگى سخت وشقاوتمندانه دنيوى فرود آمد و در مسير زندگى گم و گمراه شد.

٦. مقصود از (فتاب عليه)چيست؟

در داستان آدم در دو مورد اين لفظ به كار رفته است، يكى در سوره بقره، آيه ٣٧ و ديگرى در سوره طه، آيه ١٢٠ و در هر دو مورد، فاعل فعل، خدا است نه آدم. توضيح اينكه در لغت عرب اين لفظ با دو نوع حرف «عَلى» و «اِلى» استعمال مى گردد، اگر با حرف نخست استعمال شد، به معنى رجوع بزرگ بر تائب از طريق لطف و رحمت مى باشد واگر با حرف دوم استعمال گرديد به معنى رجوع تائب بر مولى با ندامت و پشيمانى است.

قرآن آنجا كه اين لفظ را به خدا نسبت مى دهد با «على» استعمال مى كند چنانكه مى فرمايد:

(لَقَدْ تابَ اللّهُ عَلَى النَّبِىِّ وَالْمُهاجِرينَ وَالأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فى ساعَةِ الْعُسْرَةِ...) .[١]

«خدا با نظر لطف و مرحمت به سوى پيامبر و مهاجران و انصار نگريست،

[١] توبه/١١٧.