قدرت بسيج نيروها براى سرنگون نمودن نظام جور را در درون دارد، اما برپاسازى نظام مناسب با انديشه ولايت فقيه از طريق قهر و مبارزه مسلحانه بر عليه مردمى كه خواهان آن نيستند در هيچ كجاى انديشه ولايت فقيه پيش‌بينى نشده است. به‌نظر مى‌رسد بعد اثباتى انقلاب در انديشه سياسى ولايت فقيه به آن اندازه تبيين نشده كه امكان يك انقلاب و مبارزه را بر عليه مردم سامان بخشد.

سيره و عمل سياسى و مبارزه وقفه‌ناپذير امام راحل (ره) در طول نهضت تا پيروزى انقلاب اسلامى نشان داد كه استراتژى انقلاب در برابر قدرت حاكم، مبارزه بود و در مقابل مردم چيزى جز روشنگرى، افشاگرى و ارشاد نبود.

قابل ترديد نيست كه يكى از پايه‌هاى انديشه سياسى ولايت فقيه لزوم اطاعت مردم از فقيه بهنگام آغاز مبارزه با طاغوت است، لكن «لزوم اطاعت» به معنى يك تكليف شرعى است كه مردم خود بايد آن را انجام دهند و اگر انگيزه دينى و ايمانى لازم براى انجام آن را نداشتند مى‌توان از اهرمهايى چون امر به معروف و نهى از منكر توسط گروه پيشتاز سياسى كه رهبرى را در براندازى طاغوت كمك مى‌كنند استفاده نمود و به يك مبارزه دو جانبه دست زد و نه تنها حاميان رژيم طاغوت را بلكه حاشيه‌نشينان خاموش و بى‌طرف را مجبور به حمايت از مبارزه و انقلاب نمود.

به اين ترتيب قلمرو ولايت فقيه به محدوده دولت منحصر نمى‌شود و ولايت فقيه در طول مبارزه دو جانبه با اقتدار طاغوت و سكوت مردم از ابزارهاى خشونت‌آميزى چون امر به معروف و نهى از منكر استفاده مى‌نمايد.

اگر امتداد انديشه سياسى ولايت مطلقه فقيه را در شرايط مختلف جامعه پى بگيريم ممكن است به حالتهاى مختلف اجتماعى و نظامهاى متفاوت سياسى برسيم كه احياناً تفاوتهاى ماهوى بين آنها وجود دارد.

١. در ابتداى پيروزى انقلاب اسلامى خط انديشه سياسى ولايت فقيه به رهبرى شخص امام (ره) كه نظريه‌پرداز انديشه ولايت فقيه بود به نظامى منطبق با قانون اساسى مصوب ١٣٥٨ منتهى گرديد.

اين نظام بر حاكميت مردم، آزاديها و مشاركت مردم در تعيين سرنوشت جمعى تأكيد داشت و حاكميت را به نحو ابهام‌آميزى بين مردم و قواى سه‌گانه و رهبرى تقسيم نموده