فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٤٢ - دوره دوم ضابطهمند شدن فقه سياسى در چارچوب فقه اجتهادى

وى مى‌گردد و شهيد ثانى به دستور دربار عثمانى به‌عنوان مدرس رسمى مدرسه نوريه بعلبك معرفى مى‌شود و مدت پنج سال از موقوفات اين مدرسه كه توسط سلاطين قبلى عثمانى براى مدرسين اين مدرسه وقف گرديده بوده استفاده مى‌كند [١] درحالى‌كه در ايران مهد تشيع آن زمان چنين امكاناتى بسى سهل الوصول‌تر، حلال‌تر و توأم با عزت و سرافرازى بيشتر براى وى ميسر بوده است.

علماى جبل‌عامل و ايران مهد تشيع

نويسنده اثر ماندنى «اعيان‌الشيعه» در توجيه عملكرد شهيد دوم از شيخ بهائى نقل مى‌كند كه مى‌گفت اگر پدرم به ايران سفر نمى‌كرد من دچار گرفتارى مصاحبت با سلاطين نمى‌شدم و آنگاه خود پاسخ مى‌دهد كه اگر شيخ بهايى مى‌دانست كه چه بر سر علما و فقهاى موطنش (جبل‌عامل) آمده‌؟ خود تمناى مصاحبت با سلاطينى چون شاه‌عباس را مى‌داشت كه نه تنها در زمان حياتش حتى پس از مرگ نيز داراى آن چنان قبه و بارگاهى شد كه مزار همگان گرديد و سپس با ابراز تأسف مى‌نويسد: درحالى‌كه قبور فقهاى بزرگ جبل‌عامل در داخل مزرعه‌ها و زير پالگدمال است براى هميشه بر شيخ بهايى ميليونها تومان توسط دولت هزينه مى‌شود و در پايان متذكر مى‌شود كه من خود در سن هشتاد و چهار سالگى كه خود را وقف تأليف كرده‌ام، بايد مايحتاج خانه‌ام را شخصاً تهيه نمايم. [٢]

شهيد اول خود در شرح حال خويش در سفر به روم شرقى و قسطنطنيه به اين نكته اشاره كرده است كه بهنگام ورود به شهر بزرگى چون پايتخت عثمانيها فاقد اجازه اقامت بوده و خود عمداً آن را از قاضى صيدا تقاضا ننموده و در قسطنطنيه ناگزير شده بجاى جواز رسمى عبور و اقامت، رساله‌اى در موضوعات علمى بنويسد و آن را به قاضى شهر ارائه دهد و چون مورد تحسين وى قرار مى‌گيرد به دربار عثمانى معرفى و موفقيتهاى بعدى از اين رهگذر نصيب وى مى‌گردد. [٣]

[١] . همان، ص ١٤٥، ١٥٠ و ١٥١ و روضات الجنات، ج ٤، ص ٣٦٨.

[٢] . همان، ص ١٤٥.

[٣] . روضات الجنات، ج ٤، ص ٣٦٨.