فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٤١ - دوره دوم ضابطهمند شدن فقه سياسى در چارچوب فقه اجتهادى
لكن با وجود آن همه پويايى و سفرهاى متعدد به اكناف جهان اسلام كه از آنجمله مصر، قسطنطنيه، استانبول، فلسطين و دمشق در گزارشهاى تاريخى ثبت گرديده [١] و نيز با وجود آنهمه سختيها و ناامنيها و بالاخره محدود بودن حوزه فعاليت، چرا شهيد دوم به ايران سفر نكرده و از نزديك، حوزههاى پررونق علوم دينى ايران را نديده است و چون سلف خود محقق كركى از امكانات سياسى و اقتصادى موجود در ايران براى پيشبرد اهداف معنوى و علمى كه داشته سود نبرده است؟
ماجراى شهادت
در گزارشهاى تاريخى هر دوبار در مورد شهيد اول و دوم مزاحم و عامل اصلى شهادت آن دو قضات صيدا و يا دمشق ذكر شدهاند و گزارشها كلاً حاكى از تقيه و تعصب شديد است. بهطورى كه اختفا و سفر پنهانى شهيد دوم به حجاز نيز نتوانست وى را از تعقيب قاضى متعصب نجات دهد. توسل قاضى به سلطان عثمانى براى دستگيرى شهيد در مكه به نتيجه رسيد لكن با استمهال وى پس از انجام مراسم حج به همراه مأمور، عازم استانبول گرديد ولى به دلايل نامعلومى در اثناى راه توسط مأمور عثمانى در محلى بهنام بايزيد به شهادت مىرسد و بنا به گزارشى سر جدا شدهاش را به دربار عثمانى مىبرند. [٢]
سال (٩٦٠ ه. ق) حمله نظامى عثمانيها به ايران در آن بخش از دوران زندگى اين فقيه بزرگ رخ داد كه وى در اوج شهرت علمى و مرجعيت مردمى در نواحى جبع و جبلعامل مىزيسته است. [٣]
در مدت توقف سه ماهه شهيد اول در قسطنطنيه ارتباط وى با دربار عثمانى توسط يكى از فضلا كه با مقام علمى شهيد آشنايى پيدا مىكند برقرار مىشود و بهطورى كه شاگردش ابن العودى از وى نقل مىكند اين ارتباط بسى موجب شادمانى و گشايش امور
[١] . همان، ص ١٤٨-١٤٥.
[٢] . همان، ص ١٤٣. روضات الجنات، ج ٤، ص ٣٨١ و ٣٨٣ (بنابه گزارشى به دستور سلطان عثمانى، قاتل شهيد ثانى به قتل مىرسد ولى در گزارشى ديگر دستگيرى شهيد ثانى به امر سلطان سليم عثمانى و شهادت وى در شهر ساحلى استانبول اتفاق مىافتد كه جسد وى را پس از سه روز به دريا مىافكنند.)
[٣] . همان، ص ١٥١.