بنا بر گزارشى [٢] ، اعلاميه‌هاى علماى نجف اشرف كه در كاظمين براى همين منظور گرد آمده بودند بويژه اعلاميه تاريخى شريعت اصفهانى به انشاى ميرزاى نائينى تنظيم و به همت والاى وى انتشار يافت. [٣]

شايد اعلاميه زير يكى از جامع‌ترين و گوياترين آنها در زمينه بيان مقاصد و روشهايى باشد كه فقهايى چون، مازندرانى، ميرزا محمدتقى شيرازى، سيد اسماعيل صدر، شريعت اصفهانى و بالاخره نائينى به‌خاطر آنها قيام و در كاظمين گرد آمده بودند. در اين بيانيه خطاب به علماى اسلام، صاحبان مناصب سياسى، امرا و فرماندهان نظامى، رؤساى قبايل، تجار و عموم مسلمانان جهان به اهم مسائل و مشكلات سياسى و نظامى روز پرداخته و در مورد خطرات و راه حلها هشدار داده شده بود.

بويژه بر ترفندهاى استعمار كه با اتخاذ روشهاى دوستانه سعى در جلب و جذب دلهاى مسلمانان ساده‌لوح را داشته و به بهانه آموزش و خدمات بهداشتى و درمانى به‌طور پنهانى قصد گمراه كردن مسلمانان را در سر مى‌پرورانند تأكيد نموده و علماى اسلام را در مورد فعاليتهاى استعمارى هيأتهاى تبشيرى مسيحى كه پيش قراول استعمار مى‌باشند آگاه ساخته و نسبت به پخش رايگان كتابهاى مذهبى آنان هشدار دادند.

در قسمتى از اين بيانيه كه به همه سرزمينهاى اسلامى مخابره گرديد آمده بود كه بيگانگان ثروت مسلمانان را به يغما برده و به‌جاى آن اشياء تجملى كه خود عامل بازدارنده است؛ تحويل آنان داده و مسلمانان را سرگرم به چيزهاى غيرلازمى چون قند و شكر و چاى و سيگار و... معتاد نموده‌اند. آنها براساس اصل تفرقه‌بيانداز و حكومت‌كن از طريق بزرگ‌نمايى اختلافات بين مسلمانان، سرزمينهاى بسيارى را به اشغال خود درآورده‌اند و با سوءاستفاده از وجود روحانى نمايان بى‌مايه از آنان به‌عنوان سپر در برابر علماى واقعى اسلام بهره مى‌گيرند.

در قسم پايانى اين بيانيه مشروح به مصايب بزرگ جهان اسلام، چون در دست گرفتن

[٢] . رك: حائرى، تشيع و مشروطيت، ص ١٦٦.

[٣] . براى مطالعه اين تلگرافها رك: ملكزاده، انقلاب مشروطيت، ج ٤، ص ٢٢١-٧٨ و مجله العلم، پيشين.