فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢١ - ١ انديشه سياسى در آثار صدوق (م ٣٨١)

دوره اول نخستین دوره شکلگیری نظریات سیاسی شیعه

ا. اندیشه سیاسى در آثار صدوق (م ٣٨١)

در میان آثار مكتوب بازمانده شيعه، كتاب المقنع فى الفقه اثر ارزشمند محمدبن على بن بابويه قمى معروف به صدوق (م ٣٨١ هـ. ق) نخستين مجموعه فقهى

مدونى است كه نه بهطور مستقل بلكه بەطور تلويح در لابلاى مباحث عادى فقهى انديشه سياسى

شيعه را مطرح كرده است.

صدوق در اثنای بحث از انواع معاملات مینویسد:

در مورد كارهای دولتى و امور مربوط به سلطان (اقتدار عالى و زمامدار) با چشم باز مراقب باش تا در

آن گرفتار نشوی لکن هرکاه کرفتار همکاری با دولت وزمامدار وقت شدی در ظلم وکارهای نارواى

آنها مشارکت نداشته باش و سعی کن که به هر کسی نیکی نمایی و حاجتمندان را مادام كه رفع

نیازشان نكردی بر نگردانی؛ چنانكه امام هشتم (ع) فرمودهاند: خداوند مردان دوستدار خود را در کنار

زمامداران قرار می دهد تا بهوسيله آنان دوستدار نيازمند خود را نجات دهد.