فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٨٠ - مسائل چهارگانه سياسى

برخى از امور؟

[٣] . ولايت حاكم از باب وكالت از طرف امام زمان (ع) مى‌باشد و تصدى آن در مازاد امور حسبيه نياز به احراز رضايت امام (ع) دارد.

[٤] . ولايت حاكم از جانب خداوند انشاء شده، فقيه عادل از زبان امام (ع) به ولايت منصوب گرديده است. [١]

ج - ناگفته‌ها و نانوشته‌ها

مباحث ناگفته و نانوشته ولايت حاكم از نگاه صاحب جواهر تتها به آراء و نظريات در اين باب منحصر نمى‌شود بلكه شامل مسئله مهمتر يعنى حدود اختيارات حاكم اسلامى و قلمروهاى ولايت فقيه نيز مى‌گردد. صاحب جواهر در بخش ديگرى از سلسله مطالب مربوط به ولايت حاكم، اختيارات سلطان عادل را برمى‌شمرد و با وجود تصريحى كه به اختصاص ولايت به منصب ائمه (ع) دارد [٢] قلمرو و ولايت را براى فقهاى عادل تا مرز تعاون بر برّ و تقوى و دفع منكر و امر به معروف توسعه داده و در صورت انحصار اوصاف ولايت در يك فرد تصدى وى را براى ولايت واجب عينى مى‌شمارد كه بايد در تحصيل آن طلب نمايد.٣

صاحب جواهر با اشاره به اين نكته مهم در واقع مطلب سومى را مطرح مى‌كند كه در كلام پيشينيان كمتر به چشم مى‌خورد و آن وجوب قيام براى تصدى ولايت توسط كسانى است كه داراى صلاحيتهاى لازم و منحصر به فرد مى‌باشند و اين همان تئورى انقلاب اسلامى است كه امام راحل (قده) طى چهار مسئله در قسمت پايانى مسائل امر به معروف و نهى از منكر كتاب

تحريرالوسيله

آن را بيان نموده است.٤

مسائل چهارگانه سياسى

١. هيچ فردى صلاحيت تصدى امور سياسى، قضايى و مالى را جز امام (ع) و كسى كه منصوب از طرف او باشد ندارد.

[١] و
[٢]. همان، ج ٢٢، ص ١٥٧.

[٣] . همان، ص ١٥٥.

[٤] . تحرير الوسيله، ج ١، ص ٤٨٢، چ اسماعيليان.