فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٦٢ - تحول در انديشه سياسى امام (ره)

نظريه اسلام در مسأله سياست و حكومت را به اثبات مى‌رساند و هر متفكر آزادى كه منطق فلسفى و عقلانى را مى‌پذيرد وادار به قبول انديشه سياسى برخواسته از وحى الهى و شريعت اسلام مى‌نمايد.

در نگاه اول (از درون) معارضان انديشه سياسى امام (ره) تنها مى‌توانند با استفاده از منطق فقهى كه به صورت شيوه‌هاى برداشت از متون دينى و اصول شناخته شده در استدلال فقهى و علم اصول فقه به كار گرفته مى‌شود استنباط فقهى امام (ره) را مورد نقد و نظر قرار دهند يعنى يك استنباط فقهى را با استنباط فقهى ديگر تحليل و نقد نمايند.

در نگاه دوم (از بيرون) نيز مى‌توانند با تعيين نوع منطق مقبول و مطلوب خود فرضاً با منطق فلسفى يا تجربى مبانى فلسفى ديدگاه فقهى يعنى جهان‌بينى توحيدى و حقانيت دين را مورد سؤال قرار دهند.

پاسخ اعتراض با منطق فقهى را تنها با استناد به اصول شناخته شده در علم اصول فقه يعنى روش فقهى مى‌توان داد و پاسخ اعتراض با منطق فلسفى و عقلى را با ارائه دلايل عقلى توحيد و نبوت مى‌توان مردود شمرد.

تحول در انديشه سياسى امام (ره)

بررسى و نگاه ما در تبيين انديشه سياسى امام (ره) در طى مباحث گذشته عمدتاً براساس رساله ولايت فقيه انجام گرفت لكن اگر با توجه به منابع ديگرى كه در مورد انديشه سياسى امام (ره) در اختيار ماست مسأله مورد بحث را بازنگرى نماييم مى‌توان به نوعى تحول و دوباره‌انديشى در آثار امام (ره) رسيد.

امام (ره) از آغاز استقرار نظام ديكتاتورى پهلوى تا دوران رهبرى نظام جمهورى اسلامى انديشه سياسى خود را در آثارى چون كشف‌الاسرار، تحريرالوسيله، كتاب البيع، رساله ولايت فقيه، پيامها، اعلاميه‌ها، مصاحبه‌ها و فرامين سياسى بيان نمود.

برخى در نگاه تاريخى به انديشه سياسى امام (ره) برآنند كه اين خط سير نسبتاً طولانى و منحنى‌وار انديشه سياسى امام (ره) تحولى را نشان مى‌دهد كه نوعى حركت از