جد مادرى وى، الناصر بالحق معروف به اطروش سالها با سامانيان جنگيد و سرانجام در ديلم اساس يك حكومتى مذهبى را پى افكند كه چهارده سال قدرت سياسى آن با دعوت به خدا و اسلام ادامه يافت و حكومت طبرستان را از سال ( [٣] ٠١ ه‌. ق) به مدت سه سال و سه ماه در دست گرفت. [٢]

خاندان سيدمرتضى سالها منصب نقابت سادات را بر عهده داشته و مورد احترام مردم و حكومتهاى وقت بوده است. پدر سيد مرتضى از جانب بهاءالدوله از سلاطين آل بويه لقب «الطاهرالاوحد ذى المناقب» گرفت و رياست دينى و دنيايى را يكجا به دست آورد و بجز نقابت سادات در حكومت آل بويه، به قاضى القضاتى نيز منصوب گرديد و او در دو حكومت شيعى آل‌بويه و آل حمدان نفوذ بسيار داشت. سيدمرتضى يكبار در سال (٣٦٨ ه‌. ق) از طرف عضدالدوله ديلمى براى سركوب شورشيان در بلاد مصر مأموريت يافت كه پس از يك جنگ شديد شورشيان، سر به اطاعت گذاردند و اين موفقيت بزرگ عضدالدوله را به هراس افكند و در مراجعت دستگير و زندانى گرديد.

پس از فوت عضدالدوله به سال (٣٧٢ ه‌. ق) از زندان آزاد شد و پس از آنكه در اواخر عمر بينايى چشم را از دست داد در سن نود و هفت‌سالگى و در سال ( [٤] ٠٠ ه‌. ق) درگذشت.٣

سيد مرتضى به هنگام فوت پدر در سن ٤٥ سالگى در خدمت استادش شيخ مفيد (م ٤١٣ ه‌. ق) سرگرم سامان دادن به علوم اهل‌بيت (ع) و امور شيعيان بود.

سيدمرتضى پس از پدر به مدت سى و اندى سال مسؤوليتهايى چون نقابت نقباى طالبين (سادات علوى) و امارت حج و حرمين و منصب قاضى القضاتى را برعهده داشت٤ و رياست مذهب را با رياست و امكانات وسيع دنيايى و قدرت كلام و شعر يكجا در اختيار گرفته بود و نخستين امام مذهبى بود كه خانه خود را به مركز علمى، حوزه مباحثات كلامى مذاهب مختلف، ملجأ عاشقان علم و ادب، مجمع ادبا و شعرا،

[١] . رك: شيخ طوسى، الفهرست، ص ١٢٦ و السروى، معالم العلما، ص ٦٩.

[٢] . رك: ابن عنبه، عمدة‌المطالب، ص ٢٠٥ طبع سال ١٣٨١ و ابن‌ابى‌الحديد شرح نهج‌البلاغه، ج ١، ص ٢٢.

[٣] . رك: ابن طغرى، النجوم الزاهره، ج ١، ص ٢٢٣.

[٤] . رك: محمد سراج الدين، صحاح‌الاخبار، طبع بمبئى ١٣٠١، ص ٦١.