فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٤٦ - 5 عناصر اصلى انديشه سياسى ولايت فقيه

مفهوم اصلى دينى وجود ندارد؛ بدان معنى كه مفهوم جديد جزئى از عناصر اصلى انديشه محسوب شود از نظر متولوژى فقه (روش استنباط فقهى) مردود و در فقه از آن به بدعت تعبير مى‌شود.

در هر حال كار نو و فكر تازه‌اى كه امام (ره) با ارائه انديشه سياسى ولايت فقيه مطرح نموده نظريه خاص برآمده از انديشه سياسى ولايت فقيه است كه عملاً نظام سياسى جديدى را پى افكند و به نظام جمهورى اسلامى در ايران منتهى گرديد.

استناد ما به كتاب ولايت فقيه در تجزيه و تحليل انديشه سياسى امام (ره) به‌خاطر همين امتياز برجسته اين اثر سياسى است كه انديشه سياسى ولايت فقيه را با نوعى نظريه‌پردازى براى ارائه نموده است و اين ويژگى در ديگر آثار سياسى و فقهى امام (ره) كمتر به چشم مى‌خورد.

٥. عناصر اصلى انديشه سياسى ولايت فقيه

در انديشه سياسى امام (ره) بر يك سلسله عناصر سياسى مانند: حاكميت، قانون، حكومت قانون و مجلس قانون‌گذارى تأكيد فراوان ديده مى‌شود كه به ظاهر با اصطلاحات روز مشابه به نظر مى‌رسد. لكن هيچ‌كدام از اين مقوله‌ها به مفهومى كه امروز در علوم سياسى به كار مى‌رود منظور نگرديده است و همين عناصر به ظاهر مشابه است كه اصول اساسى انديشه سياسى ولايت فقيه را در ديدگاه امام (ره) مشخص مى‌سازد.

الف - حاكميت:

حاكميت در ديدگاه امام (ره) به سه بخش تقنينى، اجرايى و قضائى تفكيك مى‌شود و آنچه كه در هر سه بخش به قانون مربوط مى‌شود در حوزه حاكميت مطلق خدا قرار مى‌گيرد و به اين ترتيب مجلس قانون‌گذارى در نظام اسلامى صرفاً مجلس برنامه‌ريزى تلقى مى‌شود [١] و هيچ فرد و مقامى نمى‌تواند در امر قانون‌گذارى دخالت نمايد و هيچ قانونى به جز قانون خدا قابل اجرا نيست. شارع مقدس اسلام يگانه قدرت مقننه مى‌باشد. [٢]

[١] . همان، ص ٣٤-٣٣.

[٢] . همان، ص ٣٣.