فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٠٨ - بخش چهارم شرايط مشروعيت نظام سياسى
مشروعيت تصدى امور حسبيه كافى نخواهد بود.
[٣] . به دور بودن از رذائلى چون جاهطلبى، بخل، طمع، لغزش، دنياپرستى و نظاير آن كه در كلام امام (ع) در عهدنامه مالكاشتر به آنها اشاره شده است [١] زيرا حضور نمايندگان با چنين صفاتى مىتواند استبداد فردى را به استبداد جمعى مبدل ساخته و وضعى بدتر از گذشته به وجود آورد و موجب گردد كه بهجاى دفع افسد به فاسد دفع فاسد به افسد انجام گيرد. [٢]
[٤] . خيرخواهى نسبت به دين، دولت، وطن اسلامى، امت اسلامى، بهنحوى كه نمايندگان ملت از حريم همه اين امور و مقدمات دفاع نمايند و براى آنان ناموس و دين عزيزتر از نواميس خويش باشد و استقلال كشور را بس ارزشمندتر از جان خود و خويشاوندان پاس بدارند٣ نمايندگان اقليتها كه ناگزير بايد در قوه مقننه مشاركت داشته باشند گرچه پاسدارى از دين از آنان انتظار نمىرود لكن بايد آنان نيز نسبت به هموطنان، كشور و دولت خيرخواه بوده و در دفاع از حريم استقلال و تماميت ارضى وطن اسلامى غيور باشند.٤
نائينى براى شفافتر نمودن شرايط لازم براى نمايندگى مجلس و قابل دسترس بودن آنها به اين نكته تأكيد مىورزد كه هدف از نمايندگى مجلس آن نيست كه شخص نماينده قضاوت شرعى يا افتاء فقهى و يا امامت نماز جماعت انجام دهد كه در اين صورت نه آن شرايط ذكر شده به كار اين امور آيد و نه شرايط لازم براى اين امور چون اجتهاد و عدالت در نماينده لازم و كافى باشد. [٥]
به اعتقاد وى فقاهت و عدالت مجتهدانى كه بهعنوان ناظر در مجلس شركت مىكنند براى تكميل صفات نمايندگان و صلاحيتشان براى دخالت در امور حسبيه كه منوط به «اذن من له الاذن» در عصر غيبت است كافى مىباشد. [٦]
نائينى پس از بيان شرايط لازم براى منتخبين ملت عنان سخن بهسوى مردم كه صاحبان اصلى امانت و حاكميت هستند كشيده و با استمداد از عواطف ملى ايرانيان
[١]
. لاتدخلن فى مشورتك بخيلاً يعدل بك عنالفضل و يعدك الفقر و لا جباناً يضعفك عنالامور و لاحريصاً يزين لك الشره باجور...
[٢] . تنبيهالامه، پيشين، ص ٨٩-٨٨.
[٣] . همان، ص ٨٩.
[٤] . همان.
[٥] . همان.
[٦] . همان، ص ٨٨ و ٩٠.