فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٦٠ - بسيج نجف اشرف و حكم جهاد
«سكوت مجامع بينالملل در برابر تجاوز نظامى روسيه به ايران»، «عضويت ملت ايران در عائله بشريت بهعنوان اولاد قديم آن»، «هيكل پوسيده استبداد»، «توپ بستن مجلس، توسط ليخاوف ژنرال روسى در ٢٣ جمادىالاولى [١] ٣٢٦»، «تجاوز نظامى و مداخله در امور ايران»، «افشاگرى در مورد سياستهاى مزدورانه انگلستان»، «اشغال نظامى جنوب توسط انگليسىها»، «ملت تازه بيدار ايران»، «حقوق انسانيت»، «حريّتپروران ايران»، «تخليص ايران از چنگال دو همسايه كه در محو آزادى و استقلال ايران همدست شدهاند.»١
بسيج نجف اشرف و حكم جهاد
آخوند خراسانى با بسيج حوزه علميه و علما و مردم غيور عتبات مصمم گرديد شب چهاردهم رجب سال ١٣٢٩ با بيتوته در مسجد سهله و توسل به مقام ولايت حضرت ولى عصر (عج) حركت خود را به سوى بغداد و از آنجا به ايران آغاز نمايد.
آخوند خراسانى مىخواست پس از حكم جهاد بر عليه روس متجاوز، خود نيز در صحنه سياسى ايران حضور يابد و اين حركت، بىگمان به نفع هيچكدام از دو طرف دولت متجاوز و مخاطب اعلاميهها و بيانيههاى وى نبود.
با توجه به گزارشهاى متعددى كه از نفوذ معنوى و سياسى آخوند حكايت مىكند مىتوان حدس زد كه ايران با ورود مرجع روحانى مقتدر و متنفذى چون آخوند خراسانى مرحله نوينى را در تحولات سياسى خود آغاز مىنمود كسى كه علىرغم دور بودن از صحنه سياسى ايران تا لحظه آخر عمر خود از دخالت مستقيم در امور سياسى كشور و به دست گرفتن مسؤوليت پاسدارى از نظام مشروطيت دفاع از مرزهاى ايران فروگذار نبود با حضور مستقيم در ايران، زمام امور كشور را به دست مىگرفت و با قدرت بسيج عمومى كه داشت دفاع از مرزهاى ايران را به سامان مىرسانيد و شكست و رسوايى براى نيروهاى اشغالگر روس و انگليس و به دنبال آن براى دو دولت متجاوز اجتنابناپذير بود.
[١] . رك: سيدمحسن امين، اعيانالشيعه و سيدحسن نجفى، حياتالاسلام و جعفر آل محبوبه، ماضىالنجف و حاضرها و محمد تميمى، مشهدالامام او مدينةالنجف.