فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٩٩ - صور مختلف ولايت فقيه

(ص) و ولايت امام (ع) در اصالت دنيايى بودن نيست؛ بلكه در طولى بودن آن مى‌باشد چنانكه ولايت امام (ع) نيز در طول ولايت نبى (ص) قرار دارد.

١٧. ديدگاه و نظريه سياسى مراغى مؤلف كتاب العناوين (م ١٢٥٠)

مير عبدالفتاح حسينى مراغى كه معاصر نراقى مؤلف كتاب عوايدالايام بوده و به سال ١٢٤٦ يعنى با فاصله يك سال كتاب العناوين را به رشته تحرير درآورده است ازجمله محققان و فقهايى است كه نظريه ولايت مطلقه فقيه را اثبات و آن را از باب نصب دانسته و ادعاى اجماع محصل بر عموميت و اطلاق ولايت فقيه نموده است و اجماع را تنها دليل قانع‌كننده موضوع مورد بحث تلقى نموده است.١

مراغى ولايت مطلقه را چنين تعريف كرده است: «ولايت مطلقه به‌عنوان يك اصل عبارت از آن است كه در هر مورد ولى معينى از طرف شرع به رسميت شناخته نشده باشد، ولايت بر آن برعهده فقيه جامع‌الشرايط مى‌باشد».٢

صور مختلف ولايت فقيه

مراغى ولايت فقيه را به سه صورت زير قابل تصوير مى‌باشد:

١. نيابت و وكالت:

لازمه تفسير ولايت فقيه به نيابت و وكالت آن است كه با فرض مسقطات وكالت، ولايت نيز منتفى مى‌گردد و اعاده و تداوم وكالت قبلى احتياج به نصب جديد دارد و وكيل تابع نظرات موكل است و با عروض حالاتى چون اغماء و مرگ بر موكل هرچند كه وكيل سالم و زنده باشد، وكالت منتفى مى‌شود.

٢. نصب احداث ولايت:

ولايت به معنى نصب و احداث آن مانند وصيت كه در حقيقت ايجاد ولايت است نه از باب نيابت، از موصى موجب مى‌گردد كه ولايت ايجاد نشده با فوت و اغماى موجد آن از ميان نرود و حتى خروج از اهليت موصى موجب خدشه در

(١و٢) . مراغى، العناوين، ج ٢، ص ٥٦٢ عنوان ٧٤، سال نشر ١٤١٨.