فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٦٩ - نظريه سياسى و كاربرد

به دست گرفتن قدرت سياسى واجب نيست و يا از نوع شرط واجب است كه چون استطاعت در جهاد كسب آن مانند خود جهاد واجب مى‌باشد.

نقطه ابهام ديگر در نظريه ميرزاى قمى كلمه مماشات مى‌باشد كه تفسير آن بدرستى روشن نيست كه همان اصل تقيه است و يا مراد، رعايت مصلحت در حفظ كيان دين مى‌باشد.

١٥. ديدگاه و نظريه سياسى كاشف الغطاء

كاشف الغطاء از شمار نادر فقهايى است كه با مسائل سياسى دولت و مشروعيت آن و جهاد با كفار به‌طور غيرمستقيم درگير بوده است و لقب شيخ المجتهدين از طرف فتحعلى شاه، مبين نوعى رسميت داشتن ديدگاههاى فقهى وى در اين مقطع حساس سياسى ايران مى‌باشد.

نظريات اين فقيه بزرگ را مى‌توان از آثار مكتوب وى بويژه كتاب كشف‌الغطاء عن مبهمات شريعة الفراء به دست آورد.

ديدگاه حكومتى كاشف‌الغطاء از اين نظر حائز اهميت بسيار است كه وى در آثار خود به تبيين يك نظريه فقهى بسنده نكرده و از آن، مشروعيت يك نظام عينى موجود را نيز استخراج و ترسيم نموده است و از نظريات وى در مسائل حكومتى ايران و جنگ بين ايران و روس و روابط سياسى و مرزى ايران و عثمانى استفاده شده است.

نظريه سياسى و كاربرد

در اين ديدگاه، اصل ولايت فقيه به‌عنوان مبناى حكومت و حاكميت مستقيم فقيه به كار گرفته نشده و بيشتر به كاربرد آن در مشروعيت بخشيدن به حكومت عرفى و حل غيرمستقيم مشكلات سياسى زمان توجه شده است.

دقت بيشتر در آراء اين فقيه بزرگ كه پيشتر در بخش جهاد كتاب كشف الغطاء آمده است نشان مى‌دهد كه وى در تعميم مسئله ولايت و تبيين سلسله مراتب آن گرچه ولايت