جزايرى نقل مى‌كند شاه اسماعيل براى هزينه‌هاى ترويج و تعليم ساليانه از خزانه دولت هفتاد هزار دينار و به قولى هفتصد تومان در اختيار محقق كركى مى‌نهاد تا در ميان علماى شيعه تقسيم شود.

با كنار هم گذاردن اين دو گزارش مى‌توان چنين نتيجه گرفت كه محقق كركى در صحنه سياسى دولت صفوى در دو نوبت ظهور داشته است:

نخست: آغاز سفر محقق كركى به ايران در زمان شاه اسماعيل و دوم: به قدرت رسيدن وى در زمان شاه طهماسب اول به‌عنوان نايب الامام كه تا خروج وى از ايران ادامه داشته است.

رمز مهاجرت محقق كركى به ايران صفوى

نكته مهمى كه در رابطه با مهاجرت محقق كركى به ايران وجود دارد اين است كه محقق كركى سفرهاى متعددى به مراكز شيعه زمان خود داشته، به‌طورى كه وى به سال (٩٠٥ ه‌. ق) به مصر رفته و مدتى در آنجا اقامت نموده و با علماى مصر مراوده علمى داشت است و مدتى نيز در مراكز علمى تشيع در عراق تا سال (٩ [١] ٦ ه‌. ق) مسكن گزيده و از آن پس به ايران مهاجرت نموده است و در ايران اقامت داشته و در سال (٩٢٤ ه‌. ق)، ايران را به قصد نجف ترك گفته است و تا سال (٩٣٥ ه‌. ق) در نجف‌اشرف و يا بغداد سكونت داشته و اجازاتى را در اين ميان در نجف و بغداد صادر نموده است كه با توجه به سال فوت شاه اسماعيل كه در سال (٩٣٠ ه‌. ق)، اتفاق افتاده است اين نكته جالب توجه است، وى برخى از مؤلفات خود را در سال (٩٣٣ ه‌. ق) يعنى هفت سال قبل از وفات در نجف‌اشرف به پايان رسانده است١ و به روايت «تاريخ جهان‌آراء» وفات اين فقيه

الله استخف و علينا ردّ و هو راد على الله و هو على حدالشرك» لايح و واضح است كه مخالف حكم مجتهدين كه حافظان شرع سيد المرسلين‌اند با شرك در يك درجه است پس هركه مخالفت خاتم‌المجتهدين وارث علوم سيدالمرسلين نايب الائمة المعصومين لازال كاسمه العلى علياً عالياً كند و در مقام متابعت نباشد به شائبه ملعون و مردود در اين آستان ملك آشيان مطرود است و به سياست عظيمه و تأديبات بليفه مؤاخذه خواهد شد. كتبه طهماسب بن شاه اسماعيل الصفوى الموسوى).

در گزارش رياض العلماء متن فرمان شاه طهماسب اول مفصل‌تر و مشروح‌تر و با القاب بيشتر نقل شده است.

[١] . رك: امل الامل، ج ١، ص ١٢١.