حضرت سجّاد فرمود: پس در نظر تو تسليم‌شدن براى قتل محبوبتر است از اِین كه ثواب آموزشت را از دست بدهى؟ آن مرد عرض كرد: بله يا‌بن‌رسول‌الله! خلاصه بِین امام سجّاد با ولىّ خون، سخنانى رد و بدل شد و سرانجام ولىّ خون، راضى شد قاتل پدرش را بدون گرفتن دِیه، عفو کند. [١]

امام صادق علِیه السلام در تفسِیر آِیه شرِیفه (مَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا)[٢] فرمود: هر كس گمراهِی را هدايت كند مثل آن است که او را زنده كرده و هر كس دِیگرِی را گمراه كند مثل آن است که او را كشته است. (يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَات)[٣]

٧. دانسته از دنِیا بروم بهتر است يا ندانسته؟!

ابوريحان بِیرونِی رحمه الله در حال احتضار بود و لحظات پايانى عمر پر بركت خود را به پاِیان مِی‌رسانِید. ِیكى از همسايگان اِیشان که از علماء و دانشمندان بود به عيادت اِیشان آمد، ابوريحان تا چشمش به آن فقيه افتاد يك مسئله فقهى از باب ارث از او سؤال كرد، فقيه تعجب کرد و در مقام اعتراض به او گفت: تو در حال جان کندن هستِی و از من مسئله مِی‌پرسى؟

ابوريحان گفت: به نظر شما من بمِیرم و حکم الهِی را بدانم بهتر است يا بمِیرم و ندانم؟ فقيه در جواب ابوريحان گفت: البته معلوم است اوّلِی بهتر است. مرد فقيه مِی‌گويد: بعد از اينكه به خانه برگشتم طولى نكشيد كه فرياد از خانه ابوريحان بلند شد و ابوريحان درگذشت. اِیشان در وصف ابورِیحان فرمود: اين مرد همتى بزرگ در تحصِیل علم داشت و براى علم و عالم ارزش فوق‌العاده‌اِی قائل بود. [٤]

[١] جامع أحاديث الشيعة، سِید حسين طباطباِیِی بروجردى، ج‌٣١، ص: ٩٠‌.

[٢] ترجمه: هر کس به مومنِی حِیات بخشد (از مرگ نجاتش دهد) مثل آن است که همه مردم را حِیات بخشِیده است. سوره مائده، آِیه ۳۲.

[٣] مَنْ أَخْرَجَهَا مِنْ ضَلَال إِلَى هُدًى فَكَأَنَّمَا أَحْيَاهَا وَ مَنْ أَخْرَجَهَا مِنْ هُدًى إِلَى ضَلَال فَقَدْ قَتَلَهَا. الكافي، ج‌٢، ص: ٢١٠‌، سوره مجادله آِیه ١١.

[٤] دانشنامه جهان اسلام، جمعِی از نوِیسندگان (۱۳۷۹) ابورِیحان بِیرونِی، محمد بن احمد.