عبودِیت، از روى بندگى و فروتنى در برابر تو سجده كرده‌ام. خداوندا اعمال نيك من ناچيز و ناقابل است، پس بر اعمال من بِیفزا. خداوندا! من را در قيامت از عذاب دردناك خود حفظ کن و مورد عفو خود قرار بده زيرا تنها توِیِی که توبه‌پذير و بخشنده و مهربانى.[١]

٢٠. تدبِیرِی براِی شکستن غرور

محمد‌بن‌مسلم مرد بسِیار ثروتمند و از اشراف كوفه و ضمناً از اصحاب امام باقر علِیه السلام بود. روزى امام باقر به او فرمود: اى محمد بايد متواضع و فروتن باشِی. محمد بن‌مسلم وقتى از مدينه به كوفه برگشت براِی اِین که به سفارش آن حضرت عمل کرده باشد، ظرف خرماِیِی به همراه ترازو برداشت و در مسجد كوفه نشست و صدا زد: هر كس خرما مِی‌خواهد از من بخرد. با اِین کار خواست تكبر را از خود دور سازد.

بستگانش نزد او آمده و گفتند: ما را با اين كار رسوا كردى. او در جواب گفت: امامم من را امر به تواضع نموده است. از اين محل حركت نمِی‌كنم تا تمام خرماهاِی اِین ظرف را بفروشم. بستگانش گفتند: حال كه چنين است پس كار آسيابانى را پيشه خود كن. وى قبول كرد و شتر و سنگ آسيابى خريد و مشغول آرد كردن گندم شد و با اين کار خود را از بزرگ‌بينى نجات داد تا ثروتش موجب غرور و تکبّر او نشود.[٢]

٢١. در هِیچ حالتِی خود را برتر از دِیگران ندان

امام صادق علِیه السلام به حفص‌بن‌غِیاث فرمود: هر کس فکر کند که از دِیگرِی بالاتر است و بر دِیگرِی فضِیلتِی دارد، گرفتار تکبّر شده است. حفص عرض کرد: يابن‌رسول‌الله، ما گاهِی گنهکارِی را مِی‌بِینِیم که گناه مِی‌کند، اما ما آن گناه را انجام نمِی‌دهِیم و گمان دارِیم که اِین جهت لا اقل از او بالاتر هستِیم. حضرت در جواب فرمود: (هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ) هرگز نباِید اِین‌گونه باشِید. در هِیچ حالتِی خود را برتر از دِیگران ندانِید حتِی برتر از گنه‌کاران چه بسا او عاقبت به خِیر شود ولِی شما گرفتار شوِید.

[١] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج ٣، ص: ٣٢٣.

[٢] نمونه معارف، علِی فصِیحِی، ج ٣ ص: ٢٢٣.