شده است. چند روز بِیشتر نگذشت که نامه‌اِی از هشام، خلِیفه وقت به استاندار کوفه رسِید. در آن نامه دستور داده بود، جابر را پِیدا کند گردن او را بزند و سرش را براِی خلِیفه ارسال کند.

استاندار کوفه از حاضران مجلس پرسِید: جابر کِیست؟ گفتند: مردِی دانشمند و فاضل و راوِی حدِیث بود ولِی افسوس که اکنون دِیوانه شده است و در مِیدان کوفه با کودکان بازِی مِی‌کند. استاندار کوفه خود به مِیدان کوفه رفت و دِید جابر با کودکان بازِی مِی‌کند. تا اِین صحنه را دِید با خود گفت: خدا را شکر که از کشتن چنِین انسانِی باز داشته شدم و دستم را به خون او آلوده نساختم. اِین حالت جابر ادامه پِیدا کرد ولِی طولِی نکشِید که منصور از مقام استاندارِی بر کنار شد و جابر هم به حال قبلِی برگشت و تقِیّه را کنار گذاشت و بدِین گونه امام علِیه السلام ِیار ارزشمند خود را از مرگِی حتمِی نجات داد.[١]

٩. فرق بِین تقِیّه و نفاق

تقِیّه‌، بر خلاف نفاق است زِیرا در نفاق تظاهر به حق و پنهان‌کردن شرک ِیا عقِیده باطل است‌، مثل اِین که کافرِی به دروغ تظاهر به اسلام و اِیمان کند. ولِی تقِیّه تظاهر مؤمن، به عقِیده باطل است به دلِیل ترس از زِیان مالِی ِیا جانِی براِی خود ِیا دِیگران‌، بدِین صورت که فرد مومن از اظهار حقِیقت و عقِیده صحِیحش خوددارِی کند و تظاهر به شرک ِیا کفر ِیا عقِیده باطلِی را نماِید.[٢]

از جمله اغراض عقلاِیِی که موجب جواز تقِیّه مِی‌شود حفظ جان است از تعرض ظالمان و رهاِیِی از خطراتِی مثل حبس‌، تبعِید، قتل‌، مصادره اموال و محرومِیت از حقوق قانونِی‌. امِیرمؤمنان علِی‌ علِیه السلام تقِیّه را با احتمال خطر تجوِیز نموده و تقِیّه را رحمت و لطف‌الهِی براِی مؤمنان شمرده است. اگر فرد در شراِیط تقِیّه باشد مِی‌تواند اعمال خود را طبق عمل کسِی که از او ترس دارد انجام بدهد و حتِی اظهار کفر کند.[٣]

[١] بحار الأنوار، ط دارالاحِیاء التراث، علامة مجلسِی: ج ٢٧، ص: ٢٣.

[٢] فاضل مقداد، ص: ٣٧٧.

[٣] (ثُمَّ مَنَّ عَلَيْهِ بِإِطْلَاقِ الرُّخْصَةِ لَهُ عِنْدَ التَّقِيَّةِ فِي الظَّاهِرِ أَنْ يَصُومَ بِصِيَامِهِ وَ يُفْطِرَ بِإِفْطَارِهِ وَ يُصَلِّيَ بِصَلَاتِهِ وَ يَعْمَلَ بِعَمَلِهِ وَ يُظْهِرَ لَهُ اسْتِعْمَالَ ذَلِكَ مُوَسَّعاً عَلَيْهِ فِيهِ وَ عَلَيْهِ أَنْ يَدِينَ اللَّهَ تَعَالَى فِي الْبَاطِنِ بِخِلَافِ مَا يُظْهِرُ