جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٨٥ - ٢٨ سبکهای پنجگانه تصمیمگیری در حل مسأله
البته مانعِی ندارد که فرد با پرستار ازدواج کند ولِی باِید بداند که ازدواج با پرستار ِیا دکتر ِیا مهندس ِیا خلبان ِیا ملوان... و ِیا انجام فلان معامله و انتخاب فلان رشته تحصِیلِی چه مزاِیا ِیا مشکلات و نواقصِی را دارد و با چشم باز اقدام کند.
مثال: اگر دکترِی براِی مرِیض خود تجوِیز کرده که نباِید چربِی و قند بخورد ابتدا باِید موضوع براِی مرِیض کامل روشن باشد که چه چِیزهاِیِی به چه مقدار چربِی ِیا قند دارند. فردِی چربِی داشت و در مهمانِی بادم هندِی زِیادِی مِیخورد به او گفتند: مگر تو چربِی ِیا قند ندارِی که اِینقدر بادام مِیخورِی؟ گفت: مگر بادام هم چربِی دارد؟ وقتِی فرد در موضوع تحقِیق کند و موضوع براِی او کامل مشخص شود، مدل تصمِیم او هم تغِیِیر پِیدا مِیکند.
بنابراِین کسِی که تصمِیم دارد پزشک ِیا روحانِی و ِیا خلبان و ِیا ملوان شود باِید فوائد و مزاِیا و نِیز مشکلات و پِیامدهاِی هرِیک از اِین شغلها براِی او کامل روشن و واضح باشد و روِی کاغذ کاملاً شفاف بنوِیسد و تصمِیمگِیرِی او با چشم باز باشد.
گام دوم: تعِیِین هدف. در انجام کارها باِید هدف فرد مشخص و واضح باشد کسِی که مِیخواهد مثلا بِیرون شهر برود باِید ببِیند به چه هدف مِیخواهد بِیرون شهر برود. تعِیِین هدف در نوع تصمِیمگِیرِی تأثِیرگذار است. مثلا اگر هدف او از بِیرون رفتن آن است که مِیخواهد ِیک حال و هواِیِی تازه کند و سرِیع برگردد طبعا نباِید مسِیرهاِی طولانِی را انتخاب کند. باِید به مکانهاِی نزدِیک برود ولِی اگر مِیخواهد با خانواده سفر چند روزه برود و مخارجِی را براِی آن در نظر گرفته باِید مسِیر دورترِی را انتخاب کند. طلبهاِی که درس مِیخواند اگر هدف او اِین است که منبرِی شود لازم نِیست کتابهاِی اصولِی تخصّصِی و مفصل مثل قوانِین را بخواند.
گام سوم: سنجش شراِیط. باِید تمام شراِیط خود را کاملاً بسنجد و بر طبق آن تصمِیم بگِیرد. مثلا اگر تصمِیم مسافرت... دارد باِید توان مالِی و شراِیط دِیگر خود را بسنجد.
گام چهارم: عاقبتاندِیشِی. باِید کامل جوانب مسأله و عواقب و پِیامدهاِی کار را بررسِی کند. حضرت آدم علِیه السلام در نصِیحت به فرزندش شِیث پِیغمبر علِیه السلام فرمود: (إِذَا عَزَمْتُمْ عَلَى أَمْر فَانْظُرُوا إِلَى عَوَاقِبِهِ فَإِنِّي لَوْ نَظَرْتُ فِي عَاقِبَه أَمْرِي لَمْ يُصِبْنِي مَا أَصَابَنِي) [١] اگر تصمِیم به انجام کارِی گرفتِی خوبِ خوب جوانب و عواقب آن را در نظر بگِیر و کامل در آن تأمّل کن.
[١] مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج١١، ص: ٣٠٧