گروهى از مسلمانان «بلال و عمار و صهيب و خباب» پس از اسلام آوردن، در مكه سخت تحت فشار بودند و براى تقويت اسلام و رساندن صداى نور به ديگران، پس از هجرت پيامبر صلِّی الله علِیه و آله به مدينه، آنان نِیز هجرت كردند. مشرکِین چون از اِین امر مطلع شدند مانع هجرت مسلمانان شدند.

در اين مِیان صهيب كه مرد مسنّى بود و در مکّه حضور داشت تدبِیرِی اندِیشِید و به مشركان گفت: من پيرمرد هستم. بودن من براِی شما سودى ندارد. اگر مخالف شما هم باشم، قدرت بر زيان رساندن به شما را ندارم. بياييد اموال من را بگيريد و در عوض آن اجازه دهِید به مدينه بروم، آنها موافقت كردند.

صهيب تمام اموال خود را بخشِید و به سوى پيامبر هجرت كرد. بعضى به شوخِی به صهيب گفتند: معامله پر سودى كردى! در اِین هنگام آيه ذِیل نازل شد و پيروزى امثال او را در دنِیا و و پاداش آنان را در آخرت متذکر شد. (وَ الَّذِينَ‌هاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَه وَ لَأَجْرُ الْآخِرَه أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ)[١] آنان که در راه خدا هجرت کردند پس از آنکه ستم‌ها کشِیدند ما در زندگِی دنِیا به آنها جاِیگاه نِیکو دهِیم و البته اجر آخرت آنها بزرگتر و نِیکوتر خواهد بود.[٢]

١٠. انتخاب بر اساس واقع‌بينى

ابودجانه افسر فداكار اسلام، پس از امِیرمؤمنان علِیه السلام دومِین افسرى بود كه از پيامبر اكرم صلِّی الله علِیه و آله دفاع نمود تا جاِیِی که در جنگ‌ها خود را سپر بلاِی پيامبر قرار مِی‌داد و تيرها بر بدن او مِی‌نشست. از اين طريق وجود پيامبر را از هدف تير و شمشِیر دشمنان حراست مِی‌نمود.

هنگامِی كه پيامبر و امام على در تنگناِی شدِید محاصره مشركان قرار گرفتند. چشم پيامبر به ابودجانه افتاد و فرمود: ابودجانه، من بيعتم را از تو برداشتم. تو مِی‌توانِی جان خود را حفظ کنِی و فرار کنِی. ابودجانه گريست و گفت: به كجا بروم، به سوى همسر که خواهد

[١] سوره نحل، آِیه ٤١-٤٢.

[٢] نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شِیخ طوسِی و سايرِین، محمد باقر محقق، ص: ٤٧٩.