ائمّه معصومِین علِیهم السلام در کارهاِی دسته‌جمعِی شرکت فعال داشتند و به آن اهمِیت مِی‌دادند. آن بزرگواران علاوه بر وظِیفه بزرگ رهبرِی و انجام کارهاِی روزمرّه از قبِیل زراعت، تجارت و غِیره، مردم را در کارهاِی گروهِی ِیارِی مِی‌رساندند. به عنوان مثال: امام سجاد علِیه السلام گاهِی بطور ناشناس در کاروان‌ها شرکت مِی‌کرد و نِیازهاِی کاروانِیان را برآورده مِی‌ساخت. [٢] همواره بطور پنهانى و ناشناس به پسر عموى خود کمک مالِی مِی‌کرد.

پسر عمو بعد از گرفتن پول مِی‌گفت: خدا به على‌بن‌الحسين جزاِی خير ندهد كه به من كمكِی نمى‌كند با اِین که با من خوِیشاوندِی دارد ولِی شما که بِیگانه هستِید کمک مِی‌کنِید. امام سجاد اين انتقاد را از پسر عموى خود مِی‌شنيد ولِی خود را معرفى نمى‌كرد. وقتى آن حضرت از دنيا رفت و کمک‌هاِی حضورِی و غِیر حضورِی آن حضرت قطع شد پسر عموى آن حضرت بعد از تحقِیق و پرس و جو تازه فهميد كسى كه به او پول مِی‌داده خودِ امام سجاد بوده است بعد از آن همواره بر سر قبرش مِی‌رفت و بر او گريه مى‌كرد. [٣]

١٠. تعاون آشکار در امور اقتصادِی

امام صادق علِیه السلام همواره خواهان رفاه اقتصادِی و آساِیش عموم مردم بود تا جاِیِی که آن حضرت به طور آشکار مِی‌فرمود: هر مؤمنِی که بمِیرد و بدهکار باشد، من ضامنم که وامش را بپردازِیم و خانواده‌اش را از نظر معِیشت اداره کنم.[٤]

ذلک ان فِی ولاِیة والِی الجائر دروس الحق کله و احِیاء الباطل کله و اظهار الظلم و الجور و الفساد و ابطال الکتب و قتل الانبِیاء و هدم المساجد و تبدِیل سنة الله و شراِیعه فلذلک حرم العمل معهم و معونتهم و الکسب معهم الا بجهت الضرورة نظِیر ضرورة الِی الدم و المِیته.» جامع أحاديث الشيعة، ج‌٢٢، ص: ٣٢٠‌.

[١] (إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَه نَادَى مُنَاد أَيْنَ أَعْوَانُ الظَّلَمَه...فَاحْشُرُوهُمْ مَعَهُمْ) مستند الشيعة ج‌١٤، ص: ١٥٤‌.

[٢] بحارالانوار، انتشارات اسلامِیه، ج٤٦، ص: ٦٩.

[٣] کشف الغمه، ج٢، ص: ٣٠٣.

[٤] (مَنْ مَاتَ وَ تَرَكَ دَيْناً فَعَلَيْنَا دَيْنُهُ وَ إِلَيْنَا عِيَالُهُ) الكافي، طبع دار الکتب الاسلامية، ج‌٧، ص: ١٦٨‌.