وقتِی آِیه: (ِیا اَِیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا اَنْفُسَکُمْ وَ اَهْلِیکُمْ ناراً)[١] نازل شد شخصِی از مؤمنان، شدِیداً تحت تأثِیر قرار گرفت و در گوشه‌اِی نشست و با حال گرِیه با خود گفت: من از نگهدارِی خود و کنترل هواِی نفس خود ناتوانم، در عِین حال تربِیت و حفظ اهلم از انحراف هم به من تکلِیف شده است. پيامبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله که ناظر اِین قضِیه بود فرمود: همِین اندازه براِی تو کافِی است که فرزندت را با نرمِی و زبان‌خوش و آداب اسلامِی امر به خوبِی‌ها کنِی و نهِی از بدِی‌ها کنِی. اما اِین که او هم عمل مِی‌کند ِیا خِیر، نسبت به آن وظِیفه‌اِی ندارِی. [٢]

٩. منع از تنبِیه بدنِی در هنگام نصِیحت کردن

خـانـواده‌اى از دسـت شرارت‌ها و بى‌ادبى‌هاِی فرزندشان كلافه شده بودند. بيرون از منزل هم كسى از آزار و اذيت او آسايش نداشت. پدر پِیوسته او را به باد كتك مِی‌گرفت تا شاِید بر اثر تنبيه، دست از كارهاى زشتش بردارد، اما فايده‌اى نداشت. روزى پدر دسـت فـرزنـد خـود را گرفت و نفس زنان، نزد موسِی‌بن‌جعفر علِیه السلام آورد و از وى شكايت كـرد و در اِین جهت از آن حضرت راهنماِیى خواست. حـضـرت نـگـاهـى بـه آن مـرد كـرد و فرمود: فرزندت را نزن.

مرد با خود گفت: پس چگونه فرزندم را تربيت كنم. امام در ادامه فرمود: براى ادب كردنش براِی چند روزِی از او دورى و به اصطلاح قهر كن. (لَا تَضْرِبْهُ وَ اهْجُرْهُ وَ لَا تُطِلْ) مـرد گـويا دنياى جديدى در تربيت فرزند به رويش گشوده شد. در همان لحظه تصمِیم گرفت شـيـوه خود را مدتِی عوض کند و بجاِی تنبِیه بدنِی مدت کوتاهِی با فرزندش سخن نگويد. در همِین فكر بود كه ادامه كلام امـام، او را آگـاه‌تر كـرد. امـام فرمود: ولى مواظب باش طول نكشد و هر چه زودتر با فرزندت آشتى كنِی. [٣]

Q نکته: تنبيه بدنى در تربيت كودك نه تنها تاثيرى ندارد، بلكه نتيجه عكس دارد. علاوه بر عـادت‌کردن بـه تـنـبيه، ابهّت پدر و مادر در نزد كودك خدشه‌دار مِی‌شود. از اِین داستان برداشت مِی‌شود که در تربِیت فرزند باِید از مشاوره دِیگران بهره جست. اگر احِیانا از ِیک طرِیق جواب نداد نباِید نا امِید شد بلکه باِید از روش‌هاِی دِیگر استفاده کرد.

[١] سوره تحرِیم، آِیه ٦.

[٢] تفسِیر المِیزان، طباطباِیِی، محمدحسِین، ج ١٩، ص: ٣٩٥.

[٣] عدة الداعي و نجاح الساعي، ص: ٨٩‌.