جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٣٥ - ٧ تذکر همراه با تحریک احساسات
تازه مسلمان وضو گرفت. لباسهاِیش را پوشِید و همراه او رفت و مشغول نماز شد. پِیش از نماز صبح نماز خواندند تا صبح شد بعد نماز صبح را خواندند و آنجا ماندند تا هوا کاملاً روشن شد. تازه مسلمانان برخاست تا به خانهاش برود.
مرد گفت: کجا مِیروِی؟ روز کوتاه است، چِیزِی تا ظهر نمانده، نماز ظهر را بخوانِیم بعد به منزل برو... همِینطور او را تا وقت فضِیلت عصر و سپس تا مغرب در مسجد نگاه داشت خلاصه آنقدر بر اِین تازه مسلمان سختگِیرِی کرد که وقتِی فردا براِی نماز به دنبال او رفت، تازه مسلمان به او گفت: من فقِیر و عِیالوار هستم باِید به کارهاِی زندگِیم برسم. برو براِی دِین خود کسِی را پِیداکن که بِیکارتر از من باشد.
امام صادق علِیه السلام پس از نقل اِین ماجرا فرمود: اِین فرد با سختگِیرِی تازه مسلمان را از اسلام خارج کرد و به جهت سختگِیرِی بِیجا همساِیه خود را مجدد نصرانِی کرد.[١]
Q نکته: رعاِیت اصل تدرِیج. ِیکِی از مهمترِین اصول تربِیتِی است. هر چِیزِی ظرفِیت و اندازه خاصِی دارد. تربِیت فرزندان هم از اصل و قانون تدرِیج پِیروِی مِیکند. پرورش دِینِی باِید با برنامهرِیزِی همراه با زمانبندِی سنِّی و به پِیروِی از عقل، مبتنِی بر شناخت نِیازها، علاِیق و قابلِیتها انجام پذِیرد. امام کاظم علِیه السلام برنامه تربِیت دِینِی فرزندان را چنِین توصِیف نمود: چون کودک سه ساله شد «لا إله إلا الله» را به او آموزش دهِید. در چهارسالگِی به او صلوات را آموزش دهِید.
در پنج سالگِی دست راست و چپ را بِیاموزِید «و چِیزهاِیِی شبِیه آن» وقتِی قبله را شناخت سجده را به او تعلِیم دهِید در شش سالگِی وضو گرفتن را ِیاد دهِید و او را تشوِیق به نماز کنِید...[٢]اِین ِیک نمونه از آموزش تدرِیجِی است در امور دِیگر مثل رعاِیت آداب اسلامِی و عرفِی و و تمِیزکردن اتاق خواب و جمعکردن وسائل شخصِی، باِید مرتبه به مرتبه به فرزند آموزش داد و او را تشوِیق در رعاِیت آنها نمود.
٧. تذکر همراه با تحرِیک احساسات
شقرانِی با آنکه خود را از دوستان و پِیروان اهلبِیت علِیهم السلام مِیدانست ولِی به گناه بزرگِی آلوده بود. روزِی امام صادق علِیه السلام در رهگذرِی تنها با وِی برخورد کرد و براِی آنکه از عمل او انتقاد کرده و او را از عمل زشت بازدارد، آهسته و با نرمِی به او فرمود: کار خوب از هر کسِی
[١] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج٢، ص: ٤٢.
[٢] مکارم الأخلاق، حسن بن فضل طبرسِی، ص: ٢٢٢.