جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٣٠ - ٦٦ سختیها گهواره نبوغ كودكان

٦٥. پرورش بلند همتى در كودكان

سـعد الدين تفتازانى از پايه‌گذاران فن بلاغت بود. روزى خواست از مِیزان همت فرزند خود، آگاه شود بدِین جهت به او گفت: پسرم! هدف تو از تحصيل چيست؟ پسر گفت: هدف من اين است كه از نظر معلومات به پايه شما برسم. پدر از كوتاهى فكر فرزند، اراحت شد و با تأسف گفت: اگر همت تو همِین باشد، هرگز به نيمى از مـراتب علمى من هم دست نخواهى ِیافت، زيرا افق فكر تو بسيار كوتاه است.

من آوازه عـلـمى امام صادق علِیه السلام را شنيده بودم و از مراتب عالِی دانش او آگاه بودم. در آغاز تحصيل تمام تلاشم اين بود كه به پايه علمى او برسم. با اين بلند همّتِی به اين درجه از علم رسـيدم که هرگز در خور قياس با مقام علمى آن پيشواى بزرگ نيست. تو كه اكنون چنين همت كوتاهى دارى به جاِیِی نخواهِی رسيد؟ [١]

٦٦. سختِی‌ها گهواره نبوغ كودكان

فقر و تنگدستِی نه تنها مانع پِیشرفت نِیست بلکه گاه موجب نبوغ و پِیشرفت کودکان مِی‌شود. ابـو مقام خاتم الشعراء، مؤلف كتاب حماسه و كتاب‌هاى ديگر، در خانواده فقيرِی چشم به جهان گشود. مدت‌ها براى گذران زندگى خود، آب مِی‌آورد.

يـاقـوت حـمـوى نويسنده كتاب (معجم البلدان) از بزرگ‌ترين كتب جغرافيايى اسلام در قرن شـشـم هجرى است و در ده جلدبزرگ نگاشته شده و بزرگ‌ترين منبع شناخت اوضاع شهرها در ادوار گذشته است. نويسنده اِین کتاب برده‌اى بيش نبود. ابراهيم حموى او را بـراى تجارت به شهرها مِی‌فرستاد. او در مسافرت‌هاى خود يادداشت‌هايى از اوضاع جـغـرافـيـايـى شهرها برمى داشت، سرانجام همه آنها را تدوين نمود و به‌صورت كتابى درآورد.

نـابـغـه زمان، امِیركبير، آشپز زاده بود. او از خانواده‌اِی بود كه رنج و محنت و فشار استبداد حكام زمان خود را به خوبى چشيده بود. اين تجارب تلخ موجب شد که او مردى نيرومند و متكى به نفس بار آِید.

[١] رمز پيروزى مردان بزرگ، ص: ٥٨.