رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥٠٦ - نامه امام
كه خدا از رحمت خويش بر تو نهاده و تو را از هلاكت رهايى بخشيده و راه گذار تو را بر آن گردنه هموار كرده، و به خدا سوگند[١] كه آن گردنهاى است پر رنج، كارش سخت و راهش دشوار و آزمون در آن بزرگ، گردنهاى كه در كتابهاى كهن (زبور) از آن ياد شده است. به راستى، پارهاى از شما در روزگار (امام) پيشين ٧ تا وقتى كه عمرش سپرى شد و در اين روزهاى دوران من كارهايى كرديد كه نزد من پسنديده و قرين استوارى و توفيق نبوده است.
(١) اى اسحاق بدان كه به راستى، هر كه از اين جهان كور بيرون رود همو در آخرت نيز كور (دل) و گمراهتر باشد. اى اسحاق[٢]، مراد نابينايى ديدگان نيست بلكه مراد كورى دلهايى است كه درون سينههاست، و اين است معنى فرموده خدا در آيات استوار قرآنش، از زبان ستمگر، آنجا كه گويد:* رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى وَ قَدْ كُنْتُ بَصِيراً قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى- پروردگارا چرا مرا نابينا برانگيختى و حال آنكه من بينا بودم؟ (خدا) فرمايد: بدينسان بود كه آيات ما براى تو آمد و آنها را فراموش كردى و به همان گونه امروز (از ديدگاه رحمت الهى) فراموش شده باشى»[٣].
و كدام نشانهاى بزرگتر از حجّت خداست بر آفريدگانش و امين او در بلادش و گواه او بر عبادش از پس گذشتگان خود يعنى نياكان او كه پيامبرانند و پدرانش كه همه اوصياء هستند؟ (و سفارش به نصّ بر امامت ايشان رسيده)، رحمت و بركتهاى خداوند بر ايشان باد. كجا گمتان كردند؟ و به كجا چون چارپايان روى آورديد؟ از حق روى مىتابيد و بر نعمت خدا ناسپاسى مىكنيد؟ يا از آنان هستيد كه به برخى از كتاب (قرآن) ايمان دارند و به برخى ديگرش كافرند؟ كسى كه چنين كند، خواه از شما باشد يا غير از شما، جز رسوايى در زندگانى دنيا و طول عذاب در آخرت پايدار، نصيبى ندارد.
و به خدا سوگند كه اين است رسوايى بزرگ. (٢) به راستى، اين كه خداوند به منّت و رحمت خويش فرائضى را بر شما واجب فرمود به سبب نياز خودش به اجراى آن فرائض از جانب شما نبود بلكه رحمتى از سوى او بود- كه خدايى جز او نيست- (مراقب) شماست تا پاك را از ناپاك جدا كند و آنچه در سينههايتان نهفته داريد بداند و آنچه در دل داريد بيازمايد تا به (كسب) رحمت خدا بر يك ديگر پيشى گيريد، و در منازل خود در بهشت بر يك ديگر برترى خواهيد، از اين رو حجّ و عمره و بپاداشتن نماز و پرداخت زكات و روزهدارى و (قبول) «ولايت» را بر شما واجب فرمود و درى نيز به روى شما گشوده تا انواع واجبات و تكاليف را بفهميد و كليدى براى راهگشايى داده است، اگر محمد ٦ و اوصيايى كه از فرزندان اويند نمىبودند به راستى شما چون چارپايان
[١] در پارهاى نسخهها به جاى« و ايم اللَّه انّها» به تقديم و تأخير، آمده است[ و انّها ايم اللَّه]
[٢] در پارهاى نسخهها[ يا ابن اسماعيل- اى پسر اسماعيل] آمده است
[٣] طه، ١٢٥، ١٢٦