(٢) و فرمود ٦: هر گاه فرمانروايان شما، نيكانتان و توانگران شما، گشاده دستانتان باشند و كارتان را با شورى بگذرانيد، روى زمين برايتان نيكوتر از درون آن است و هر گاه فرمانروايانتان، بدان شما و توانگرانتان، تنگ‌نظرانتان باشند و كارهايتان به دست زنانتان افتد، درون زمين براى شما بهتر از روى آن است.[١] (٣) و فرمود ٦: هر كه شام و بام كند و سه چيز داشته باشد نعمت دنيا بر او تمام است: هر كه به روز و شب تندرست باشد، و از درون خويش ايمن، و داراى خوراك يك روزش باشد، و اگر چهارمين نعمت يعنى ايمان را نيز داشته باشد نعمت دنيا و آخرت بر او تمام است.

(٤) و فرمود ٦: بر عزيزى كه خوار شده و توانگرى كه بينوا گشته و دانشمندى كه به روزگار نادانان تباه شده، رحمت آريد.

(٥) و فرمود ٦: بيشتر مردم به ارزش دو نعمت بى‌اعتنايند: تندرستى و آسودگى.

(٦) و فرمود ٦: دلها به دوستى آن كس كه بدانها نيكى كرده و دشمن داشتن آن كس كه به آنها بدى كرده، سرشته‌اند.

(٧) و فرمود ٦: ما گروه پيامبران را فرمان است كه با مردم به اندازه خردشان سخن گوييم.

(٨) و فرمود ٦: كسى كه رنج خود را بر مردم افكند نفرين شده است.

(٩) و فرمود ٦: پرستش هفت بخش است و برتر از همه حلال‌جويى‌[٢] است.

(١٠) و فرمود ٦: خدا را به زور او فرمان نبرند و خود مغلوب نافرمانى نيز نگردد و از سرپرستى بندگان فروگذارى نكند، ولى او توانبخش بندگان است بر آنچه ايشان را بدان توانايى داده و مالك هر ملكى است كه به ايشان واگذاشته، به راستى اگر بندگان پيوسته در فرمانبردارى خدا باشند او مانع و جلوگير ايشان نيست و اگر نافرمانى كنند و بخواهد ميان آنان و نافرمانى مانع شود، مى‌تواند. نه چنان است كه هر كه تواند ميان كسى با كردارش حايل شود و چنين نكند و آن كس كار خود را انجام دهد، او اين يك را بدان كار واداشته باشد.[٣] (١١) هنگامى كه ابراهيم، پسر پيامبر ٦ جان مى‌داد حضرتش خطاب به او فرمود: اگر

[١] مراد اين كه مرگ به از چنان زندگى است.- م.

[٢] طلب الحلال يا كسب حلال.

[٣] توضيح اين كه تنها قدرت خدا بر حايل شدن بين بنده و كردارش دلالت بر آن ندارد كه خداوند تعالى خود كننده آن كردار است زيرا توانايى بر بازداشتن از كارى موجب اسناد آن كار به او نمى‌شود.( به عبارت ديگر، بنده خود اختيار و مسئوليّت دارد.- م.).