رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٠ - پارهاى از سخنان حكمت بار و گفتار پيامبر

افتد چون گاو نعره سر دهد. با نيكان درافتد، خدا را دوست ندارد و از او پروا نكند و از وى شرم ندارد و فرا يادش نيارد. اگر خرسندش سازى تو را بستايد و چندان نيكى كه در تو نيست بر تو برشمارد و اگر بر تو خشم آرد ستايشت را از ياد ببرد و بديهايى را كه در تو نيست بر تو بندد. اين است روش نادان.

(١) گفت: مرا از نشانه‌هاى اسلام آگاه كن.

پيامبر خدا ٦ گفت: ايمان و دانش و كردار.

(٢) گفت: نشانه ايمان چيست؟، نشانه دانش كدامست؟، و نشانه كردار چيست؟

پيامبر خدا ٦ گفت: نشانه ايمان چهار است: اقرار به يكتايى خدا و اعتقاد بدو و كتاب، و پيامبرانش.

و امّا نشانه‌هاى دانش چهار است: شناخت خدا، شناسايى دوستانش، و دانستن قوانين او، و نگهدارى آنها تا به نيكويى به انجام رسد.

امّا كردار، نماز و روزه و زكاة، و پاكدلى ناب‌[١] است.

(٣) (شمعون) گفت: مرا از نشانه راستى پيشه‌[٢][٣]، و نشانه گرونده، و نشانه شكيبا[٤]، و نشانه توبه كار[٥]، و نشانه سپاسگزار، و نشانه سر سپرده‌[٦]، و نشانه نيكمرد[٧]، و نشانه پند آموز[٨]، و نشانه باوردار[٩]، و نشانه پاكدل‌[١٠]، و نشانه پارسا[١١]، و نشانه نيكو كار[١٢]، و نشانه پرهيزگار[١٣]، و نشانه گرانجان‌[١٤]، و نشانه ستمكار، و نشانه رياكار، و نشانه دوروى، و نشانه حسود، و نشانه زياده رو[١٥]، و

[١] الاخلاص

[٢] چون لفظ عربى اين اسمها و صفتها غالبا اصطلاحى است پاره‌اى از آنها متضمّن مفهوم مركّب و دقيق‌ترى از ترجمه فارسى است براى آگاهى بيشتر به نقل عين و مفهوم تركيبى برخى از آنها مى‌پردازيم.- م.

[٣] الصّادق- راستگوى راست پيشه

[٤] الصّابر- بردبار و شكيبا

[٥] التّائب

[٦] الخاشع- سر سپرده و فروتن به درگاه خدا به جان و تن

[٧] الصّالح- نيكوكار درست كردار پاكدل سازگار

[٨] النّاصح- اندرزگوى دلسوز رهنماى به حق

[٩] الموقن- يقين دار به قطع و حتم

[١٠] المخلص- پاكدل ناب نسبت به خدا كه حق را منزه از صفات داند

[١١] الزّاهد- بى‌ميل به دنيا

[١٢] البارّ

[١٣] التّقى

[١٤] المتكلّف- گرانجان خودنما

[١٥] المسرف