(١) و بدان كه تو دوستدار ما نباشى مگر آنكه (چنان شوى) كه اگر تمام همشهريانت دوره‌ات كنند و بگويند: تو مرد بدى هستى اين (سخن) اندوهگينت نكند و اگر گويند: تو نيك مردى هستى اين (سخن نيز) دلشادت نكند، ولى خود را برابر كتاب خدا بدار (و در آن آئينه بنگر) اگر (ديدى) رهسپار راه قرآنى و آنچه را (قرآن) نخواسته نمى‌خواهى و بدان چه خواسته راغبى، و از آنچه بيم داده مى‌ترسى، گام استوار دار و مژده‌ات باد كه آنچه در باره تو گويند زيانيت نرساند. و اگر (ديدى) از قرآن جدايى، (ديگر) به چه چيز خود مى‌بالى؟ به راستى، مؤمن سخت متوجّه جهاد با نفس خويش است تا بر خواهش نفس چيره آيد. يك بار كژى آن را راست كند و از راه دوستى خدا با خواهش نفس مخالفت ورزد و ديگر بار نفس پشتش را به خاك رسانده وى از خواهش نفس پيروى كند (ولى) خدايش دست گيرد و از جا بلندش كند و نيرو يابد و خدا از لغزشش بگذرد و او فراياد آرد و به دامن توبه و ترس (از خدا) گرايد، پس بينا دلى و معرفتش در افزايد، زان رو كه خدا ترسيش در افزوده، و اين است كه خدا فرمايد: إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ‌- پرهيزگاران هر گاه خيالى شيطانى عارضشان شود، ياد [خدا] كنند، و آن‌گاه ديده‌ور شوند.»[١] (٢) اى جابر، اندك روزى خداداد را بسيار شمار كه از عهده شكرش بدر توانى آمد، و فرمانبردارى بسيار خود را از خداوند اندك شمار تا نفس خود را خوار دارى و خود را در خور گذشت درآرى.

و شرّ نقد حاضر را با دانشى كه در دسترس (تو) است از خويش دور كن و دانش موجود را با كردار خالصانه بكار بر، و در كردار خالصانه به مدد بيدار دلى بسيار، از غفلت بزرگ بپرهيز، و بيدار دلى بسيار را با درست ترسى (از خدا) به دست آر. و از دل بستن به آلودگى نهانى (و ژرف)[٢] به زندگانى حاضر (دنيوى) بر حذر باش و به رهبرى خرد از گزافه‌كارى (و بى‌پروايى) هوا (ى نفس) خود را نگهدار و هنگام چيرگى هوى با رهجويى (و هدايت‌طلبى) از دانش، باز ايست. و كردار خالصانه را پس انداز روز پاداش ساز. و با پرهيز از آز در پهنه قناعت منزل گزين‌[٣] و آزمندى كلان را به كار بستن قناعت دور بران و شيرينى زهدورزى را با كوتاه كردن آرزو به دست آر (و به مذاق جان بچشان) و موجبات (و ريشه‌هاى) طمع را با سرماى نوميدى (از احسان ديگران) قطع كن (و بخشكان) و راه خودبينى را با خويشتن‌شناسى بربند و با واگذارى (همه چيز خود

[١] الاعراف، ٢٠١

[٢] در پاره‌اى نسخه‌ها به جاى« خفىّ التزيّن- خود آرايى نهانى» كه در متن آمده،[ خفىّ الرّين- پليدى و آلودگى نهانى‌] آمده است( كه چون با عبارت تناسب بيشترى داشت همان گونه ترجمه شد. و مراد آن است كه اگر بضرورت به دنيا آلوده‌شده‌اى در نهان و سويداى دل چنين آلودگى را دوست مدار.- م.)

[٣] در پاره‌اى نسخه‌ها به جاى« و انزل ساحة القناعة باتّقاء الحرص»،[ و انزل ساعة القناعة بالقاء الحرص- با دور راندن آز، ساعت( فرخنده) قناعت را بر خود فرود آر] آمده است.