فريقين است و هيچ كس را در آنها خلافى نيست. گذشته از اين، مؤلّف بصير و خبير دو مناجات قدسى و سفارشنامه‌هايى از انبياء بزرگ نقل كرده است كه بدينسان تأليف گرانقدر خويش را مورد توجّه ارباب مذاهب اربعه عامّه و طريقه اماميّه و نيز اديان سه‌گانه موسوى و عيسوى و محمّدى قرار داده است.

تاكنون دو ترجمه فارسى از تحف العقول چاپ و منتشر شده است كه اين بنده اعتراف به فضل تقدّم و افضليّت مترجمان دانشمند آن دو ترجمه را بر خويشتن كه از هر دو بهره بسيار گرفته است واجب مى‌داند. خدمت بزرگ اسلامى علمى و فرهنگى آن دو بزرگوار نزد ابناء روزگار منظور و مشكور و نزد پروردگار مأجور باد. امّا ويژگيهاى ترجمه حاضر چنين است:

١. اغلب توضيحات و اشارات مفيد و شرح حال اعلام و بعضى نكات مربوط به مقابله نسخه‌هاى خطّى كه به وسيله مصحّح فاضل جناب على اكبر غفّارى در متن عربى چاپ ١٣٣٥ ه. ش.

آمده به فارسى ترجمه شده است و همين نكات است كه سبب ترجيح لفظى يا تعبيرى را بر لفظ و تعبيرى ديگر در ترجمه فارسى تعليل و توجيه مى‌كند.

٢. توضيحات و اشارات اضافى مترجم كه به نوبه خود روشنگر پاره‌اى از نكات و دقايق متن تواند بود با علامت (- م.) در پا برگها آمده است.

٣. اشعار و ضرب المثلهاى فارسى برگرفته از اين اندرزهاى گهربار جابه‌جا مشخّص و در پابرگها قيد شده است.

٤. بعضى از مطالبى كه در مناجاتنامه و نيز اندرزهاى مسيح ٧ در تحف العقول نقل شده در ترجمه فارسى كتاب مقدّس، انجيلهاى چهارگانه پى‌جويى و نشانى داده شده است و گاه براى ارائه تفاوتهاى لفظى و مفهومى، عين عبارات انجيلى منظور نقل گرديده است.

٥. در ترجمه آيات شريف قرآن مجيد از ترجمه بليغ و روان مترجم بارع كلام الهى، جناب بهاء الدين خرمشاهى بهره‌گيرى شد مگر در يكى دو مورد كه زمينه مطلب يا تفسير مفسّر در متن، لفظ و ترجمه‌اى ديگر را ايجاب مى‌كرد.

٦. در پابرگها حرف ن، نشانه اختصارى نهج البلاغه و حرف ك، نشانه متن عربى اصول كافى و مراد از «دو كتاب»: الخصال و من لا يحضره الفقيه است.

٧. دو گيومه «» در متن فارسى نشانه تأكيد و در پابرگها نشانه عبارت منقول از متن عربى است.

٨. دو قلاب [] در متن و پابرگها نشانه تفاوت عبارت ديگر نسخه‌هاى همين كتاب يا كتابهاى ديگر با متن است.

٩. دو هلال () همه جا نشانه اضافات مترجم است. و السّلام.

از خدا جوييم توفيق ادب. پرويز اتابكى‌