كتاب تحف العقول كه ترجمه فارسى آن به نام رهاورد خرد اكنون در اختيار خواننده گرامى قرار دارد يكى از مهمترين و معتبرترين متون معارف اسلامى در خصوص آداب و حقوق و اخلاق و پند و اندرز و حكم منقول از پيامبر اكرم ٦ و ائمّه معصوم سلام اللَّه عليهم و نيز انبياء بزرگ موسى كليم اللَّه و عيسى روح اللَّه على نبيّنا و عليهما السّلام است.

مؤلّف اين كتاب مستطاب ابو محمّد حسن بن على بن حسين بن شعبه حرّانى (و به قولى حلبى)، معاصر شيخ صدوق، در گذشته به سال ٣٨١ ه. ق. از بزرگان علماى اماميّه و فقهاى نامدار و محدّثان بلند پايه با اعتبار قرن چهارم است كه تمام كسانى كه پيرامون شخصيّت علمى او و توثيق اثر گرانقدرش سخن گفته‌اند يا به نقل و روايت از او پرداخته‌اند، از شيخ ابراهيم قطيفى و قاضى شوشترى گرفته تا شيخ حرّ عاملى و مولا عبد اللَّه افندى و علّامه مجلسى و مولى فاضل كاشانى و شيخ حسين بحرانى و نيز سيد محسن امين و شيخ آقا بزرگ تهرانى و محدّث قمى كه در مجموعه‌هاى سترگ خود شرح حال و آثار او را آورده‌اند، مراتب فضل و دانش و امانت و صحّت روايت او را ستوده‌اند.

شايان توجّه است كه تحف العقول بيش از يك هزار سال همواره نقل مجالس و محافل علمى و زبانزد فقها و علماى آداب و اخلاق اسلامى و دستمايه سخنوران بزرگ و خطيبان نامدار هر روزگار بوده، زيرا «شامل رشته‌هايى از مرواريدهاى گزيده حكمت و جنگى از مواعظ و وعد و وعيد و پند آموزيها و بهترين اندرزها و خطبه‌ها و زبده سخنان و جوهر ادب است كه مذاق فرزانه را شيرين كام و نوشنده را سيراب مى‌سازد» بسيارى از اندرزها و حكم گهربار اين اثر نامدار وارد حوزه ادبيّات و شعر فارسى شده و شاعرانى بزرگ چون فردوسى و نظامى و سعدى و حافظ و شيخ محمود شبسترى از آن سخنان والا الهام گرفته‌اند و آنگاه ابيات نغز و پر مغز آنان كه درونمايه‌اى از حكم معصومان عليهم السّلام دارد به صورت مثل ساير و رايج شده است. نكته ديگر اينكه آنچه از پيامبر اكرم ٦ و سلّم در اين كتاب آمده از مآخذ معتبر عامّه و خاصّه نقل شده و از اين رو مورد قبول و تأييد