آرى، مقصود از «ذكر» پيامبر خداست و ما «اهل» و خاندان او هستيم. و اين در كتاب خدا روشن است به فرموده او در سوره طلاق: فَاتَّقُوا اللَّهَ يا أُولِي الْأَلْبابِ الَّذِينَ آمَنُوا قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكُمْ «ذِكْراً» رَسُولًا يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِ اللَّهِ مُبَيِّناتٍ‌- پس اى خردمندان از خداوند پروا كنيد به راستى كه خداوند به سوى شما ذكر (پند آموزى) فرستاده است پيامبرى كه آيات روشنگر الهى را بر شما مى‌خواند[١]» پس «ذكر» پيامبر خداست و ما «اهل» و خاندانش. اين هم نهمين مورد.

١٠. امّا دهم، گفته خداى عزّ و جلّ است در آيه تحريم: حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ‌ ... الى آخرها- حرام است بر شما (نكاح) مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان ... تا پايان آيه»[٢] (١) به من بگوييد آيا اگر پيامبر خدا ٦ زنده باشد مى‌تواند دختر من يا دختر پسر من يا هر كه از نسل من زاده شود براى خود به زنى گيرد؟ گفتند: نه. (امام) ٧ فرمود: به من بگوييد آيا مى‌تواند دختر يكى از شما را به زنى گيرد؟، گفتند: آرى، راوى گويد، (امام) ٧ فرمود: پس اين خود بيانى است بر آنكه ما «آل» (و خاندان) او هستيم و شما از خاندان او نيستيد و اگر از خاندان او بوديد همان گونه كه نكاح با دختران من بر او حرام است همسرى با دختران شما نيز بر او حرام مى‌بود، زيرا ما از «آل» او هستيم و شما از امّت او هستيد، پس تفاوت «آل» و «امّت» اين است كه «آل» (و خاندان) از اوست ولى امّت، از آنجا كه «آل» (و از دوده و تبار) او نباشد، از او نيست. اين هم دهمين (مورد).

(٢) ١١. امّا يازدهم: گفته اوست (جلّ شأنه) در سوره المؤمن كه از زبان مردى حكايت فرمايد: وَ قالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمانَهُ أَ تَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَ قَدْ جاءَكُمْ بِالْبَيِّناتِ مِنْ رَبِّكُمْ‌ ... الآية- و مردى مؤمن از آل فرعون كه ايمانش را نهان مى‌داشت گفت: آيا مى‌خواهيد مردى را بكشيد به خاطر اينكه مى‌گويد پروردگار من خداوند است؟ و براى شما معجزاتى از سوى پروردگارتان آورده است؟ .. تا پايان آيه»[٣]. او پسر دايى فرعون بود و (خداوند) او را از لحاظ نسبتش‌[٤] به فرعون نسبت داده و به لحاظ آيينش نسبت نداده است. و همچنين، چون از تبار پيامبر خدا ٦ هستيم از لحاظ آنكه زاده اوييم با او خصوصيّت و ويژگى داريم و از لحاظ دينش با ديگر مردم در عموميّت هستيم‌[٥]. پس اين تفاوت ميان «آل» و «امّت»

[١] الطلاق، ١٠ و ١١.

[٢] النساء، ٢٣

[٣] المؤمن، ٢٨

[٤] با توجّه به اينكه نسبت دايى‌زادگى نسبت مادرى است و اين مورد نيز چون نسبت عيسى ٧ به مريم عليهما السّلام و چون نسبت امامان عليهم السّلام از طريق فاطمه عليهما السّلام به پيامبر اكرم ٦ تواند بود.- م.

[٥] به عبارت ديگر: وقتى گويند« آل و خاندان رسول» فقط شامل ما مى‌شود ولى وقتى گويند« الناس- مردم» شامل همه مردم و از جمله ما مى‌شود.- م.