بارى به خدا سوگند، اينان مايه زندگى و شادابى دانش و موجب مرگ نادانى و جهلند. شكيبايى ايشان گزارشگر دانششان و ظاهرشان نشانگر باطنشان است. خاموشيشان از روى حكم منطق ايشان است، با حق مخالفت نمى‌ورزند و ميان خود بر سر آن اختلافى ندارند. آنان شالوده‌هاى اسلام و دستاويز توسّل و پناه‌جويى‌اند. به وجود آنان حق به پايگاه والاى خود رسيده و باطل از جايگاه دروغينش به زير آمده و زبانش كوتاه گشته است. در كار دين به هشيارى و پاسدارى انديشند نه از سر شنوده‌ها و گفته‌ها كه راويان علم دين بسيارند ولى راعيان و پاسدارانش اندكند[١].

اگر خداوند دوستدارى ايشان را با دوستدارى خود مانند شمرده شگفت نيست و اگر پيامبر بزرگوار ايشان را از نظر توسّل و استنباط، با قرآن كريم همپايه نهاده و دوشادوش هم شمرده كه تا رسيدن به او بر سر حوض كوثر هر دو از يك ديگر جدايى ناپذيرند، سخنى به حق گفته نه از روى هوى و آرزوى خويش كه اين بيان وحيى است كه بر او نازل گشته است.

اگر امير مؤمنان ٧ خود و ديگر امامان عليهم السّلام را چنين معرفى كرده است كه:

«ما گنجينه دانش و حكمت و موجب امان مردم زمين و مايه نجات جوينده‌ايم، ما پرورش يافتگان كردگار خوديم و سپس مردم پرورش يافته از ما هستند، ما پيشوايان كلاميم و ريشه‌هاى آن از ما گسترده و شاخه‌هاى آن بر وجود ما رسته است، ما درخت نبوّت و موضع فرود رسالت و پايگاه رفت و آمد فرشتگان و معدن دانش و سرچشمه‌هاى حكمت هستيم‌[٢]» و ديگر بيانات بسيار نغز و آراسته مانند اين را فرموده، فقط حقيقت آشكارى را كه دوست و دشمن، خواه و ناخواه بدان معترفند بيان داشته است.

خداوند سبحان در قرنهاى پيشين گروهى از برجستگان دين و استادان دانش و پيشوايان حديث را بر آن داشت كه به گرد آورى اين آثار و باز گفته‌ها و جمع اين بيانات بپردازند تا براى سرافرازان به دانش و پيشاهنگان فضيلت و حاملان امانت خرد و تشنه‌كامان حقيقت دستمايه‌اى باشد. از اين رو از سخنان گهربار اين سروران، يعنى امامان اهل بيت عليهم السّلام مجموعه‌ها و جنگهاى مسند پرداختند و كتابهايى گرانبها سرشار از گوهرهاى گزيده گفتار ايشان نگاشتند كه حاوى سرچشمه‌هاى حكمت و شامل جامعترين كلمات و زبده اندرزهاى شيوا و بيان و تميز نخبه امور نجات بخش يا هلاكت بار است.

در پيشاپيش اين دانشمندان و تأليفات آنان، اين كتاب گرانبها كه بيگمان رهنماى پرهيزگاران است، يعنى رهاورد خرد[٣] و مؤلّف دانشى مرد و عالم فقيه بزرگ، نيكمرد روزگار و مايه فخر دانش و

[١] اين جمله از يكى خطبه‌هاى امير مؤمنان است كه خاندان پيامبر سلام اللَّه عليه و عليهم را توصيف مى‌فرمايد.- م.

[٢] فصلهاى گزيده از خطبه‌هاى امير مؤمنان ٧ كه در كتاب گرانقدر الغدير آمده است.

[٣] متن: تحف العقول.- م.