فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٤٧ - واژه چهارم «ولايت»

اما مطلب اول: دلالت آيه بر حصر ولايت در خدا و رسول و مؤمنان مخصوص موصوف به اوصاف مشاراليها در آيه روشن است؛ زيرا به‌كارگيرى لفظ «إنّما» كه براى افاده حصر وضع شده دلالت بر حصر دارد.

راغب اصفهانى در المفردات در ذيل شرح معناى «إنّ» مى‌گويد:

«و إذا أدخل عليه [أى على إنّ‌] «ما» يبطل عمله، و يقتضى إثبات الحكم للمذكور و صرفه عمّا عداه، نحو: (إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ) تنبيها على أنّ النجاسة التامة هى حاصلة للمختص بالشرك»[١].

هرگاه «ما» بر «إنّ» داخل شود عمل او را باطل مى‌كند و چنين مى‌رساند كه حكم مذكور در آن مورد ثابت است و از غير آن منصرف است؛ نظير: (إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ) كه دلالت دارد كه نجاست تامه تنها براى متصف به شرك ثابت است.

همچنين ابن منظور در لسان العرب مى‌گويد:

«و إذا زدت على إنّ «ما» صار للتعيين كقوله تعالى (إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ)- و نيز مى‌گويد:- «و معنى إنما اثبات لما يذكر بعدها و نفى لماسواه»[٢].

هرگاه بر «إنّ»، «ما» اضافه كنيد معناى تعيين و اختصاص مى‌دهد؛ نظير: فرموده خداى تعالى (إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ) ... و معناى «إنما» اثبات حكمى است كه پس از آن مى‌آيد و نفى آن است از ماسواى آن.

از سوى ديگر در آيه بعد مى‌فرمايد:

[١] . راغب اصفهانى، مفردات، ص ٩٢، در تفسير معناى: إنّ و أنّ.

[٢] . ابن منظور، لسان العرب، ذيل ماده« أنن».