فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٥١ - واژه چهارم «ولايت»

٣. آيه شريفه‌ (قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ) «بگو: «من (نيز) اگر نافرمانى پروردگارم كنم، از مجازات روزى بزرگ [- قيامت‌] مى‌ترسم» قرينه سياقى شكل مى‌دهد كه موجب دلالت «ولى» در «أَ غَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا» بر معناى حاكم و ولى امر و آمر و ناهى و مَلِك و فرمانروا است.

بنابراين، واژه «ولى» در اين آيه به معناى ولى امر و حاكم و سلطان است كه در اين آيه به حصر آن در ذات اقدس حق‌تعالى تصريح شده است. نتيجه حصر حاكميت اين است كه جز خدا و كسانى كه از سوى خدا براى حكومت و ولايت نصب شده‌اند كسى ديگر حق حكومت و مُلك و فرمانروايى و امر و نهى ندارد.

آيه چهارم:

(أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَ هُوَ يُحْيِ الْمَوْتى‌ وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ)[١].

آيا آنها غير از او را ولىّ خود برگزيدند؟! درحالى‌كه «ولىّ» فقط خداوند است و اوست كه مردگان را زنده مى‌كند، و اوست كه بر هر چيزى تواناست.

در اين آيه كريمه ضمن توبيخ كسانى كه به جز خدا «اوليائى» پذيرفته‌اند، خداى متعال تنها «ولى» على الاطلاق معرفى شده و به دو دليل براى حصر ولايت در خداى متعال نيز اشاره شده است، كه عبارتند از:

١. وَ هُوَ يُحْيِ الْمَوْتى‌؛ «و اوست كه مردگان را زنده مى‌كند»

٢. وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ. «و اوست كه بر همه چيز تواناست»

[١] . سوره شورى: ٩.