فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٣٠٥ - قسمت دوم

هركس كه بعد از آشكار شدن هدايت براى او، با پيامبر مخالفت كند، و از راهى جز راه مؤمنان پيروى نمايد، ما او را به همان سو كه مى‌رود مى‌بريم؛ و به دوزخ داخل مى‌كنيم؛ و چه بد فرجامى است.

«مشاقّه» به معناى اصرار بر مخالفت است كه در اين آيه موجب استحقاق عذاب الهى و بدبختى و تباهى سرنوشت دانسته شده است. سپس در آيه بعد، اين مخالفت مصّرانه شرك به خدا دانسته شده و تنها معصيتى به‌شمار آمده است كه غير قابل غفران الهى است:

(إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ)[١].

خداوند، شرك به او را نمى‌آمرزد؛ (ولى) كمتر از آن را براى هر كس بخواهد (و شايسته ببيند) مى‌آمرزد.

از مجموع آيات قرآن استفاده مى‌شود كه علت آنكه اين نوع معصيت- يعنى مخالفت مصرّانه رسول خدا كه مصداق اتمّ شرك در اطاعت خداوند است- قابل مغفرت و گذشت الهى نيست، اين است كه اين نوع معصيت، آدمى را از حوزه شفاعت رسول دور مى‌كند و در نتيجه قابليت تعلق غفران الهى از او سلب مى‌شود؛ زيرا ساير معاصى، به سبب شفاعت رسول، قابل مغفرت‌اند و نكته قابليت آنها براى مغفرت، پيوستن عاصى به حوزه ولايت رسول و دوام تمسك و عصمت به حبل خداست كه همان اطاعت و ولايت رسول خداست. بقاى در حوزه ولايت و اطاعت رسول، به معناى بقاى تمسك انسان به حبل رحمت الهى و تداوم اعتصام به ريسمان خداست كه با تمرّد

[١] . همان: ١١٦.