فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٣٩٦ - دسته دوم روايات واژه «اطاعت» و مشتقات آن
فرمان فرستادگان من پيروى كنند آفريدم و به جز آن اعتنايى ندارم و دوزخ را براى آنان كه به من كفر ورزند و از فرمان من سرپيچى كنند و از فرستادگانم پيروى نكنند آفريدم و به جز آن اعتنايى ندارم. تو را و ذريه تو را آفريدم بدون آنكه به تو يا به آنان مرا نيازى باشد، بلكه بدين جهت تو و آنان را آفريدم تا شما را بيازمايم كه كدام يك از شما در دار دنيا و پيش از مرگ نيكوكارتريد، و به همين جهت دنيا و آخرت و زندگى و مرگ و اطاعت و معصيت و بهشت و دوزخ را آفريدم، و با تقدير و تدبير خويش اينچنين خواستم. و با دانايى نافذ و محيطى كه به آنان دارم صورتها و پيكرها و رنگها و عمرها و روزىها و طاعت و معصيتشان را متفاوت و ناهمانند ساختم- تا آنجا كه مىفرمايد:-
فَلِذَلِكَ خَلَقْتُهُمْ لِأَبْلُوَهُمْ فِي السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ فِيمَا أُعَافِيهِمْ وَ فِيمَا أَبْتَلِيهِمْ وَ فِيمَا أُعْطِيهِمْ وَ فِيمَا أَمْنَعُهُمْ وَ أَنَا الله الْمَلِكُ الْقَادِرُ وَلِي أَنْ أَمْضِيَ جَمِيعَ مَا قَدَّرْتُ عَلَى مَا دَبَّرْتُ وَلِي أَنْ أُغَيِّرَ مِنْ ذَلِكَ مَا شِئْتُ إِلَى مَا شِئْتُ وَ أُقَدِّمَ مِنْ ذَلِكَ مَا أَخَّرْتُ وَ أُؤَخِّرَ مِنْ ذَلِكَ مَا قَدَّمْتُ وَ أَنَا الله الْفَعَّالُ لِمَا أُرِيدُ لَا أُسْأَلُ عَمَّا أَفْعَلُ وَ أَنَا أَسْأَلُ خَلْقِي عَمَّا هُمْ فَاعِلُون»[١].
بدين جهت آنان را آفريدم تا آنان را بيازمايم در فراخى و تنگى و در آنچه به آنان عافيت مىدهم و آنچه آنان را در آن مىآزمايم و در آنچه به آنان مىبخشم و در آنچه از آنان بازمىدارم و منم خداوند پادشاه توانا و مراست كه آنچه تقدير كردهام عملى سازم به همان نحو كه تدبير كردهام و مراست كه آنچه را بخواهم دگرگون سازم به آنچه مىخواهم، پيش اندازم از آن آنچه را پس انداختم، و پس اندازم آنچه را پيش انداختم. منم خداى انجام دهنده آنچه اراده كند، در برابر آنچه انجام مىدهم مورد پرسوجو قرار نمىگيرم و من از آفريدگانم از آنچه انجام مىدهند مىپرسم.
[١] . اصول كافى، ج ٢، ص ٨- ١٠.