فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١٣٨ - ب توحيد افعالى خداوند

خورشيد و ماه و ستارگان را آفريد، كه مسخّر فرمان او هستند. آگاه باشيد كه آفرينش و تدبير (جهان)، از آن او (و به فرمان او) است! پر بركت و بى‌زوال است خداوندى كه پروردگار جهانيان است.

در اين آيه نيز با تأكيد بر حصر «خلق و امر» در ذات حق‌تعالى و نفى وجود شريك براى خداى متعال در عرصه خلق و تدبير جهان بر توحيد افعالى خداوند تأكيد شده است. در سوره قصص نيز پيش از داستان قارون كه در بالا بدان اشاره شد، به تفصيل، توحيد افعالى خداى متعال تبيين شده و داستان قارون به عنوان نمونه عينى توحيد افعالى و تجلّى كامل آن در توحيد حاكميّت الهى مطرح گرديده است:

وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحانَ اللَّهِ وَ تَعالى‌ عَمَّا يُشْرِكُونَ\* وَ رَبُّكَ يَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ\* وَ هُوَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْأُولى‌ وَ الْآخِرَةِ وَ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ\* قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَ سَرْمَداً إِلى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِضِياءٍ أَ فَلا تَسْمَعُونَ\* ...

پروردگار تو هرچه بخواهد مى‌آفريند، و هرچه بخواهد برمى‌گزيند؛ آنان (در برابر او) اختيارى ندارند؛ منزّه است خداوند، و برتر است از آنچه همتاى او قرار مى‌دهند!\* و پروردگار تو مى‌داند آنچه را كه سينه‌هايشان پنهان مى‌دارد و آنچه را آشكار مى‌سازند\* و او خداى يگانه است كه هيچ معبودى جز او نيست؛ ستايش تنها براى اوست در اين جهان و در جهان ديگر؛ حاكميت (نيز) از آن اوست؛ و همه شما به سوى او باز گردانده مى‌شويد\* بگو: «به من خبر دهيد اگر خداوند شب را تا روز قيامت بر شما جاودان سازد، آيا معبودى جز خداوند يگانه مى‌تواند روشنايى براى شما بياورد؟! آيا نمى‌شنويد؟!»\*- تا آنجا كه فرمود:-