فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٤٠٣ - دسته دوم روايات واژه «اطاعت» و مشتقات آن

زده، پس هركس طاعت اولياى امر را رها كند، خدا و رسولش را اطاعت نكرده است و اقرار به آنچه از سوى خدا نازل شده نكرده است.

اين روايت، همان‌گونه كه از بيان آن آشكار است، نصّ صريح بر حصر حاكميت در ذات اقدس حق‌تعالى و وجوب اطاعت خدا و تسليم در برابر فرمانروايى او و ممنوعيّت تسليم در برابر فرمان هر فرمانروايى جز او است، بلكه خضوع در برابر فرمانى به جز فرمان خدا را شرك دانسته است.

«فَاتَ قَوْمٌ وَ مَاتُوا قَبْلَ أَنْ يَهْتَدُوا وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ آمَنُوا وَ أَشْرَكُوا مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ».

٦. كلينى به سندش از امام صادق (ع) روايت ميكند:

في قوله تعالى:

(وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ)

قال: يعني: إِنْ أَشْرَكْتَ فِي الْوَلَايَةِ غَيْرَهُ‌

(بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ) يعني: «

بَلِ الله فَاعْبُدْ بِالطَّاعَةِ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ أَنْ عَضَدْتُكَ بِأَخِيكَ وَ ابْنِ عَمِّكَ»[١].

درباره آيه «خدا به تو و به پيشينيان تو وحى فرمود هرآينه چنانچه شرك بورزى عمل تو تباه خواهد شد» فرمود: يعنى: اگر در ولايت جز خدا را شريك كردى «بلكه خدا را پرستش نما و از سپاسگزاران باش»؛ يعنى: بلكه خدا را پرستش نما به وسيله طاعت و از سپاسگزاران باش كه تو را به وسيله برادر و پسرعمت يارى كردم.

اين روايت نيز در حصر ولايت و طاعت در ذات اقدس خداى متعال صراحت دارد و مؤيّد مطلبى است كه در گذشته در رابطه با معناى عبادت در كاربريهاى قرآنى‌

[١] . همان، ج ١، ص ٤٢٧.