فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٦٤ - واژه چهارم «ولايت»

پذيرش و فرمانبردارى از حاكميت حاكم و فرمانروايى فرمانرواست. بنابراين، مضمون اجمالى دو آيه از يك‌سو نهى از پذيرش حاكميت حاكمان غير الهى و از سوى ديگر، دعوت به پيوستن به ولايت خداوند و پذيرش حاكميت اوست.

٢. آيه مذكور در سياق آياتى است كه متضمن مذمّت برخى از مسلمين است كه در عين ادّعاى مسلمانى، از فرمان رسول خدا (ص) سرپيچى كرده و تن به اطاعت از فرمان او نمى‌دهند به‌جز آيه نخست، يعنى آيه يكصدوچهل‌ونهم كه متضمن نهى از اطاعت كافران است. در آيات بعد؛ نظير آيه يكصد و پنجاه و دو و يكصد و پنجاه و سه تا آيه يكصد و پنجاه و پنجم و پس از آن، همگى متضمن هشدار از معصيت رسول خدا و امر به اطاعت اوست.

در آيه يكصدوپنجاه‌ودوم مى‌خوانيم:

(وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذا فَشِلْتُمْ وَ تَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ عَصَيْتُمْ).

خداوند، وعده خود را به شما، (درباره پيروزى بر دشمن در احُد،) تحقّق بخشيد؛ در آن هنگام كه دشمنان را به فرمان او، به قتل مى‌رسانديد؛ تا اينكه سست شديد؛ و در كار (حفظ سنگرها) به نزاع پرداختيد؛ و نافرمانى كرديد.

همچنين در ادامه اين آيات:

(إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ بِبَعْضِ ما كَسَبُوا)[١].

[١] . سوره آل‌عمران: ١٥٥.