فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٦٩ - واژه چهارم «ولايت»

فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً وَ يُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآياتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ)[١].

بگو: «چه كسى شما را از تاريكى‌هاى صحرا و دريا رهايى مى‌بخشد؟! در حالى كه او را با حالت تضرع (و آشكارا) و در پنهانى مى‌خوانيد؛ (و مى‌گوييد:) اگر از اين (خطرات و تاريكى‌ها) ما را رهايى بخشد، از شكرگزاران خواهيم بود»\* بگو: «خداوند شما را از اينها، و از هر مشكل و اندوهى، نجات مى‌دهد؛ بازهم شما براى او همتا قرار مى‌دهيد. (و راه كفر مى‌پوييد)»\* بگو: «او قادر است كه از فرازتان يا از زير پاى شما، عذابى بر شما بفرستد؛ يا بصورت دسته‌هاى پراكنده شما را روى در روى هم قرار دهد؛ و طعم جنگ (و اختلاف) را به هر يك از شما به وسيله ديگرى بچشاند» ببين چگونه آيات گوناگون را (براى آنها) شرح مى‌دهيم؛ شايد بفهمند (و بازگردند).

مطلب دوم: از آنچه درباره قرائن دلالت واژه «مولى» بر مولويت به معناى فرمانروايى و حكومت گفتيم، ضمناً مسئله دلالت آيه مورد بحث بر حصر مولويت به‌اين معنا در ذات اقدس خداوند نيز معلوم شد؛ زيرا:

اولًا: جمله «أَلا لَهُ الْحُكْمُ» كه خود مستقلًا بر حصر حاكميت در ذات اقدس حق دلالت دارد و به‌منزله عطف بيان بر آيه مورد بحث است، موجب دلالت آيه بر حصر مولويت در ذات اقدس حق مى‌شود.

ثانياً: سياق آيات كه همگى بر حصر حاكميت از يك‌سو و قاهريت از سوى ديگر و احاطه علمى و احاطه سلطه و اقتدار و همچنين اختيار و سلطه امنيتى در ذات‌

[١] . همان: ٦٣- ٦٥.