فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١٩ - تفاوت دوم

رَجُلٍ مَنَّ الله تَعَالَى عَلَى خَلْقِهِ بِطَاعَتِهِ وَ أَمَرَ بِالْأَخْذِ عَنْهُ فَمَنْ عَرفَهُ، وَ أَخَذَ عَنْهُ أَطَاعَ الله. وَ مَنْ زَعَمَ أَنَّ ذَلِكَ إِنَّمَا هِيَ الْمَعْرِفَةُ وَ أَنَّهُ إِذَا عَرَفَ اكْتَفَى بِغَيْرِ طَاعَةٍ فَقَدْ كَذَبَ وَ أَشْرَكَ»[١].

همانا كسيكه نماز گزارد و زكات دهد و حج برود و عمره بجا آورد و همه اين كارها را بدون معرفت و شناخت كسى كه خداوند اطاعتش را واجب كرده است انجام دهد، هيچ يك از اين كارها را انجام نداده، نه نمازى خوانده، نه روزه‌اى گرفته، نه زكاتى داده، نه حجى يا عمره‌اى بجا آورده، نه از جنابت غسل كرده و نه طهارت داشته و نه حرام خدا را حرام داشته و نه حلال او را حلال دانسته، و نه نمازى دارد هرچند ركوع و سجود بجا آورد و نه زكاتى دارد و نه حجى. اين عبادت‌ها همگى در صورتى است كه انجام دهنده آنها معرفت داشته باشد به كسى كه خداوند بر خلق منّت نهاده و اطاعتش را بر آنان واجب كرده و دستور داده كه از او پيروى كند و از او بياموزد. پس آن كس كه اين شخص را بشناسد و از او بياموزد و پيروى كند خدا را اطاعت كرده. و آن كس كه گمان كند كه معرفت تنها كفايت مى‌كند و اگر امام را شناخت و از او اطاعت نكرد كافى است، دروغگو و مشرك است.

و نيز كلينى به سند صحيح- كالقطعى- از امام باقر (ع) روايت كرده است كه فرمود:

«ذِرْوَةُ الْأَمْرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفْتَاحُهُ، وَ بَابُ الْأَشْيَاءِ وَ رِضَى الرَّحْمَنِ: الطَّاعَةُ لِلْإِمَامِ بَعْدَ مَعْرِفَتِهِ. أَمَا لَوْ أَنَّ رَجُلًا قَامَ لَيْلَهُ وَ صَامَ نَهَارَهُ وَ تَصَدَّقَ بِجَمِيعِ مَالِهِ، وَ حَجَّ جَمِيعَ دَهْرِهِ، وَ لَمْ يَعْرِفْ وَلَايَةَ وَلِيِّ الله فَيُوَالِيَهُ وَ يَكُونَ جَمِيعُ أَعْمَالِهِ بِدَلَالَتِهِ إِلَيْهِ- مَا كَانَ لَهُ عَلَى الله حَقٌّ فِي ثَوَابِهِ- وَ لَا كَانَ مِنْ أَهْلِ الْإِيمَانِ»[٢].

[١] . صدوق، علل الشرايع، ج ١، ص ٢٥٠.

[٢] . وسائل الشيعة، ج ١، ص ١١.