فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٣٧٦ - دسته سوم

از آنچه در آن اختلاف مى‌كرديد؛ (در قيامت) به شما خبر خواهد داد.\* و در ميان آنها [- اهل كتاب‌]، طبق آنچه خداوند نازل كرده، داورى كن؛ و از هوس‌هاى آنان پيروى مكن؛ و از آنها برحذر باش، مبادا تو را نسبت به بخشى از آنچه خداوند بر تو نازل كرده، منحرف سازند؛ و اگر آنها (از حكم و داورى تو)، روى گردانند، بدان كه خداوند مى‌خواهد آنان را به خاطر پاره‌اى از گناهانشان مجازات كند؛ و بسيارى از مردم فاسقند.\* آيا آنها حكم جاهليت را (از تو) مى‌خواهند؟! و چه كسى بهتر از خدا، براى قومى كه اهل ايمان و يقين هستند، حكم مى‌كند؟!

از اين آيات كريمه- در رابطه با موضوع مورد بحث- مطالب زير استفاده ميشود:

مطلب اول: ميان حكم به ما انزل الله على رسوله و اتّباع هوى قضيه منفصله حقيقيه مانعة الجمع و الخلو برقرار است. حكم به ما انزل الله على رسوله ملازم با نفى اتّباع هوى است و اتّباع هوى نيز با نفى حكم به ما انزل الله ملازمت دارد و نفى اتّباع هوى راهى به‌جز اتّباع ما انزل الله ندارد و هر انحرافى از ما انزل الله مصداق اتّباع هواى نفس است:

(فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمَّا جاءَكَ مِنَ الْحَقِّ)؛

پس بر طبق آنچه خدا نازل كرده، در ميان آنها حكم كن و از هوا و هوس‌هاى آنان پيروى نكن؛ و از احكام الهى، روى مگردان.

(وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ ...).

و در ميان آنها [/ اهل كتاب‌]، طبق آنچه خداوند نازل كرده، داورى كن؛ و از هوس‌هاى آنان پيروى مكن.