فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٣٥٠ - واژه نهم «عبادت»
«اسلام» در اينگونه كاربرىهاى قرآن كريم اطاعت بيدرنگ و محض و تام و مخلصانه خداست كه براى خدا شريكى در اطاعت نمىشناسد.
٣. روىگردانى تام از معصيت خدا.
٤. اخلاص دين براى خدا كه به همان معناى اخلاص در سرسپردگى و عبادت و طاعت خداست.
بنابراين، از اين مجموعه آيات، به روشنى استفاده ميشود عبادت خدا به معناى اطاعت كامل و خاضعانه براى خداست و اينكه عبادت، اطاعت، عدل و اسلام در قرآن كريم همگى به معناى سرسپردگى و خضوع كامل و تام در برابر حاكميت خداوند و فرمانبرى بىچون و چرا از اوامر و نواهى ربوبى اوست.
مطلب پنجم: در بيان رواياتى است كه از معصومين (عليهم السلام) در تفسير معناى عبادت مخلصانه خداوند وارد شده و آن را به اخلاص در اطاعت امر و نهى الهى و اطاعت امام منصوب از سوى خدا تفسير كردهاند. در اين زمينه روايات متعددى وارد شده است كه براى نمونه به روايات ذيل اشاره ميكنيم:
١. در روايتى از كلينى آمده است:
عَنْ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ الله بْنِ يَحْيَى عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ [يعني المرادي] عَنْ أَبِي عَبْدِ الله (ع) قَالَ: قُلْتُ لَهُ:
(اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ).
فَقَالَ «أَمَا وَالله مَا دَعَوْهُمْ إِلَى عِبَادَةِ أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ دَعَوْهُمْ مَا أَجَابُوهُمْ وَلَكِنْ أَحَلُّوا لَهُمْ حَرَاماً وَحَرَّمُوا عَلَيْهِمْ حَلَالًا فَعَبَدُوهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ»[١].
[١] . اصول كافى، ج ١، ص ٥٣ و همان، ج ٢، ص ٣٩٨.